Nodwedd

Cadw at fy ngair

Hir yw pob ymaros ddywedodd rhywun, rhywdro. Ac mae unrhyw un dwi wedi mwydro ynglŷn â’r ffaith mod i am ddechrau blogio a phodledu yn y Gymraeg am redeg wedi bod yn aros peth amser am y post yma!

Ond, dwi’n hoffi meddwl mod i’n un sy’n cadw at fy ngair, er weithiau bod yr addewid yn cymryd yn hirach na’r disgwyl i ddwyn ffrwyth! Fyswn i’n gallu dweud rhywbeth tebyg am fy niddordeb i mewn rhedeg hefyd…ond mwy am hynny yn y man!

Felly be di’r syniad?

Wel, dwi’n wrandawr brwd o bodlediadau, yn arbennig rhai am bynciau penodol iawn sydd o ddiddordeb i mi. Mae rhain yn cynnwys podleiadau seiclo (niferrus), cerddoriaeth, hanes, trosedd / dirgelwch, pêl-droed, ac ambell un rhedeg. Dwi hyd yn oed wedi gwneud ychydig o bodledu fy hun ar ffurf ‘Pod Pêl-droed’ Golwg360 rai blynyddoedd yn ôl – mwy na thebyg y podlediad chwaraeon cyntaf yn y Gymraeg (hapus iawn i gael fy nghywiro).

Y syniad sydd wedi bod yn nghefn y meddwl, ac ar flaen fy nhafod ar adegau hefyd, ydy i ddechrau cyhoeddi podlediad yn trafod rhedeg…a dwi’n gobeithio y daw hynny rhywdro, ond ara deg ma dal iâr felly dyma ddechrau trafod y pwnc ar ffurf blog i weld faint o ddiddordeb sydd. Eto, dwi’n croesawu eich barn.

Cynnwys y blog

Mi fydda i’n trafod tipyn ar fy niddordeb a chefndir rhedeg i ar y blog yma, felly dwi ddim am gynnwys llith yn y post cyntaf yma, ond mi wna’i ddarn yn sôn ychydig am fy nghefnir yn fuan iawn er mwyn gosod cyd-destun.

Yn bwysicach na hynny ydy beth allwch chi ddisgwyl ar blog yma. Y gwir plaen ydy nad ydw i’n hollol siŵr eto! Yr hyn dwi’n gwybod ydy bod rhedeg yn bwysig iawn i mi, ac i lawer iawn o bobl eraill. Mae hefyd yn gamp sy’n dod yn fwy fwy poblogaidd, ac yn fy marn i yn cyfrannu’n helaeth at wella iechyd cenedlaethol, iechyd meddwl ac at gymuned a chymdeithas.

Yr hyn dwi’n gobeithio yn y bon ydy creu cynnwys fydd wrth fodd pobl sydd eisoes yn rhedeg ar unrhyw lefel, a chynnwys fydd gobeithio’n annog rhagor o bobl i ddechrau rhedeg.

Mae’n debygol bydd hyn yn cynnwys:

  • trafodaeth ynglŷn â newyddion yn y maes
  • trafodaeth ynglŷn â hyfforddi a rasio
  • cyngor amrywiol
  • erthyglau a llyfrau rhedeg
  • hanes y gamp
  • ambell gyfweliad ac adroddiad
  • efallai ychydig am chwaraeon eraill perthnasol

Dwi’n debygol o fynd i ambell gyfeiriad amgen ac annisgwyl hefyd…achos un fel’na ydw i!

Dim ond ambell syniad ydy rhain, cawn weld sut eith hi.

Dwi’n meddwl bod hynny’n ddigon am y tro, gan obeithio rhoi rhywfaint o flas i chi. Os ydach chi’n hoffi sut mae hyn yn swnio yna tanysgrifiwch i’r blog a/neu roi yn rhestr ffefrynnau eich porwr!

Mwy yn fuan!
Owain S

Diwrnod yn y sioe redeg

7:30, bore Sadwrn 25 Ionawr (ia, diwrnod Santes Dwynwen!) a dwi ar y trên o Aberystwyth yn anelu am Birmingham International ar gyfer y ‘National Running Show’ yn yr NEC.

Nid dyma’r tro cyntaf i mi ymweld â digwyddiad yn yr NEC – ro’n i yno ar gyfer The Good Food Show tua unarddeg neu ddeuddeg mlynedd yn ôl a bu’n rhaid i mi lusgo fy hun o ardal y gwin a chwrw cyn hanner dydd gan fod y sampyls am ddim yn dechrau cael gormod o effaith!

Bryd hynny ro’n i’n rheolwr ar y Pafiliwn ym Mhontrhydfendigaid, ac yn gyfrifol am drefnu ambell ddigwyddiad tebyg, ond ar sgêl bach llai.

Ond dwi’n dal i fod yn bach o gîc pan ddaw at ddigwyddiadau fel hyn ac yn hoffi gweld sut maen nhw’n gweithio, felly’n edrych ‘mlaen at gael gweld sut beth oedd sioe o’r fath sy’n canolbwyntio’n benodol ar fy niddordeb mawr.

Paratoi…neu beidio

Dwi wedi blino cyn cychwyn mewn gwirionedd – y cynllun hyfforddi’n dweud ‘awr o progression run’ felly dim amdani ond codi am 5:00 er mwyn bod nôl mewn da bryd i ddal y trên gyda phowlen o uwd a choffi yn fy llaw.

Yn ddelfrydol, fyswn i wedi gwneud bach o ymchwil i weld beth yn union sydd yn y sioe, a pharatoi ymlaen llaw, ond mae wedi bod yn brysur…a dwi jyst ddim yn drefnus iawn pan ddaw at bethau fel hyn yn anffodus.

Lowri Morgan yn sgwrsio gyda criw Bad Boy Running

Un peth dwi’n gwybod ydy mod i am ddal sgwrs Lowri Morgan, a thrio ambell sampyl gels i’w defnyddio ar gyfer hyfforddi a rhedeg y marathon. Tu hwnt i hynny, crwydro a thrio peidio gwario gormod!

Dwi heb gael llawer o lwc gyda threnau’n ddiweddar, ond mae’r daith yn syndod o hwylus a’r trên yn cyrraedd bron ar amser. Dwi wedi trefnu cyfarfod fy ffrind mynwesol, Dewi, sydd wedi gyrru fyny o Gaerfyrddin gyda’i wraig Sioned – mae Sioned yn cwrdd â’i ffrindiau hithau, Elin a Catherine, felly fydda’i ddim yn gwsberen diolch byth…dwi jyst yn dwyn ei gŵr hi am y dydd.

Hogia drwg a merch arwrol

Mae slot sgwrs Lowri’n weddol fuan ar ôl i mi gyrraedd, felly ar ôl crwydro rhyw ychydig dyma anelu draw at lwyfan podlediad Bad Boy Running.

Dwi wedi dilyn gyrfa Lowri ers blynyddoedd, ond fyddai byth yn blino ar gael fy atgoffa ynglŷn â’r heriau anhygoel mae wedi cyflawni ac mae ei chlywed yn siarad bob amser yn ysbrydoli. Mae ‘na dorf dda’n gwrando arni…ambell wyneb cyfarwydd o Gymru, ond y mwyafrif jyst yna i glywed ei hanes.

Un peth sy’n fy nharo wrth wrando ydy nad yw’r mwyafrif o’r gynulleidfa wedi gweld ei chyfresi ar S4C – does bosib fod cyfle i’n sianel werthu y rhain i ddarparwyr rhyngwladol achos mae ei straeon wir yn werth eu clywed (gewch chi’r syniad yna gen i Sbrec.)

Steve Cram

Wrth siarad â’r criw wedi’r sgwrs dwi’n cael fy atgoffa o’r addewid i ddechrau podlediad…ac yn cael fy mherswadio mai dyma’r cyfle perffaith i wneud hynny. Felly, a minnau wedi clywed ambell un yn siarad Cymraeg yn barod, dwi’n meddwl pam lai, ac yn mynd ati i recordio ambell sgwrs fer. Dwi ddim yn addo dim, ond os ydy’r stwff yn swnio’n iawn, mae’n bosib bydd rhywbeth yn ymddangos yn fuan.

I grynhoi…

Y newyddion da i mi ydy bod yna ddigonedd o gwmnïau sy’n gwneud gels ac ati, a digon o sampyls bach i’w trio. Er hynny, yn gyffredinol dwi’n synnu nad oes llawer o gynigion gwych ar gynnyrch yno (dwi’n cofio cael bargen ar gês o 6 potel o Casillero del Diablo yn The Good Food Show!), a gallwch chi gael prisiau gwell ar gyfer y rhan fwyaf o stwff trwy chwilota ar y we dwi’n tybio.

Er hynny, mae’n gyfle da i drio ambell beth fel esgidiau rhedeg gwahanol frandiau ac mae cyfleoedd i gael gait analysisa’r math yna o beth os ydy hynny o ddiddordeb.

Dwi’n tro looot o gels a flapjacks…gymaint felly nes mod i’n penderfynu bod gwell stopio gan boeni am yr effaith ar y stumog a minnau angen gwneud ryn hir y diwrnod canlynol! Chwarae teg, mae ambell gwmni’n ddigon hael i roi gel am ddim i mi drio dros yr wythnosau nesaf, a dwi’n gobeithio gallu cyhoeddi darn yn adolygu a chymharu rhai o’r rhain yn y man.

Dwi’n meddwl yn y bôn mai’r sgyrsiau ydy prif atyniad y diwrnod, a dwi’n llwyddo i ddal rhywfaint o sgwrs y rhedwraig droednoeth, Anna McNuff ac yna sgwrs Steve Cram i gloi’r diwrnod.

O gynllunio’n iawn, dwi’n credu y gallwch chi gael gwir werth eich arian o’r sgyrsiau’n unig, ond fy nghyngor fyddai i fanteisio ar ddod am y ddau ddiwrnod os yn bosib, gan roi mwy o amser i chi ymlacio a mwynhau’r siaradwyr heb boeni nad ydach chi wedi gweld popeth arall sydd yna.

Felly i grynhoi, diwrnod digon difyr i unrhyw un sydd â diddordeb mewn rhedeg. Fydda’i nôl? Bron yn sicr. Unrhyw gyngor? Cynlluniwch bach yn well na fi i gael y mwyaf o’r diwrnod/penwythnos.

Hyfforddi marathon – wythnos 1

Peidiwch poeni, dwi dim yn bwriadu cyhoeddi blog wythnosol ynglŷn â fy mharatoadau tuag at redeg Marathon Llundain ddiwedd mis Ebrill. 

Wedi dweud hynny, gan mai dyma brif ffocws misoedd y Gwanwyn i mi, mae’n debygol bydd y profiad yn dylanwadu ar ambell ddarn blog mewn ffyrdd gwahanol. 

Ond, gan fod y profiad o baratoi cynllun hyfforddi ar gyfer marathon yn un newydd i mi, ro’n i’n meddwl ei bod hi’n werth ysgrifennu un darn ar ddechrau’r daith hyfforddi gydag argraffiadau fydd efallai’n ddefnyddiol i edrych nôl arnyn nhw yn y dyfodol. 

Pa gynllun?!

Y gwir amdani ydy nad ydw i erioed wedi llunio cynllun hyfforddi hirdymor i mi fy hun ar gyfer ras o’r blaen, felly mae hynny ynddo’i hun yn brofiad newydd! Dwi’n tueddu i rasio rhyw unwaith y mis fel arfer, gan adnabod tair neu bedair ras y flwyddyn fel y prif rasus – yr ‘A races’ fel petai. 

Felly dwi’n tueddu i jyst canolbwyntio ar gysondeb o ran y sesiynnau wythnosol allweddol, a’r ryns hir pwysig bob dydd Sul gan ychwanegu neu addasu ambell beth yn dibynnu pa bellter / tirwedd sydd i’r ras nesaf. 

Ond mae’r marathon yn greadur gwahanol, a dwi’n ymwybodol iawn o’r angen i barchu’r pellter. Oherwydd hynny, mae cynllun hirdymor yn bwysig a gan bod union 16 wythnos rhwng wythnos lawn gyntaf y flwyddyn a phenwythnos marathon Llundain, roedd llunio cynllun ar gyfer y cyfnod hwnnw’n teimlo’n briodol. 

Addasu yn hytrach na newid

Lle mae dechrau felly? 

Y man cychwyn i mi oedd chwilio am ambell gynllun hyfforddi sydd allan yna, cyn dechrau addasu rhain o gwmpas fy amserlen arferol, y sesiynnau grŵp dwi’n gwneud yn barod, a’r rasus dwi’n gobeithio gwneud cyn Llundain. 

Pan yn ffit, dwi wedi bod yn rhedeg cyfartaledd o rhwng 50 a 60 milltir yn ystod 2019, felly dwi ddim yn teimlo bod angen i mi newid llawer, ar wahan i addasu ambell sesiwn i siwtio’r marathon, ac wrth gwrs adeiladu’r ryn hir wythnosol. Yn ôl popeth dwi wedi darllen am y marathon, y ryn hir ydy’r peth pwysicaf a hyd yma 16 milltir (heblaw am un troead anghywir arweiniodd at ryn 19 milltir unwaith!) ydy’r pella dwi wedi rhedeg wrth hyfforddi, sy’n ddim ond 2 awr ar fy nhraed i mi. Mae 10 milltir ar ben hyn yn dipyn o naid, ac wrth gwrs mae angen i’r corff ddod i arfer a rhedeg am amser dipyn hirach na’r arfer. 

Y peth arall dwi heb orfod ystyried o’r blaen ydy bwyd a diod wrth rasio – onibai ei bod hi’n boeth iawn, dwi ddim yn yfed na bwyta unrhyw beth mewn ras hyd at bellter hanner marathon. Dwi’n gwybod y gallai gael get awê gyda rhedeg am 2 awr wrth ymarfer heb ddŵr, ond os ydw i’n rasio am dros 2 awr, yna’n sicr bydd angen i mi ddysgu sut i roi ychydig o danwydd i’r injan yn ystod ras. 

Y gred ydy fod y corff angen mwy o carbohydrates ar ôl 90 munud o redeg, felly ar gyfer ras hirach na 90 munud, mae angen bwydo wrth fynd. Y canllaw cyffredinol ydy 60g o carbs am bob awr o redeg – bydd angen i mi ddysgu sut mae hynny’n edrych i mi, naill ai ar ffurf gels, sy’n boblogaidd iawn erbyn hyn, neu efallai ffrwythau sych. Ymarfer yn ystod y ryns hir dydd Sul fydd yr allwedd.

Rasio ac ati

Y cymhlethdod arall wrth gynllunio ydy fy mod i’n bwriadu targedu ambell ras cyn y marathon, a’r rhain yn bennaf ddiwedd Chwefror ac yn ystod mis Mawrth. Allai ddefnyddio rhain fel rhan o’r cynllun hyfforddi i raddau – hynny ydy mae ras 10k galed yn gallu bod cystal a ryn hir – ond dwi hefyd eisiau perfformio’n dda mewn cwpl o’r rhain. Mae Marathon Llundain yn bwysig i mi, dwi isio mwynhau, ond dwi ddim isio iddo fo ddiffinio’r tymor.

Wythnos yma, wythnos yn hwyr efallai, mi ddois ar draws erthygl gan Steve Smythe ar wefan Athletics Weekly sy’n rhoi cyngor ar sut i greu cynllun hyfforddi ar gyfer marathon. Ag yntau wedi rhedeg marathon dan dair awr mewn pump degawd gwahanol, ma Smythe yn gwybod ei stwff! 

Er y byddai wedi bod yn ddefnyddiol darllen y darn rai wythnosau ynghynt, mae o wedi rhoi rhywfaint o hyder i mi fod y cynllun bras sydd gen i’n weddol agos ati. 

Un peth mae Smythe yn tynnu sylw ato ydy’r angen i osod syniad o darged amser, rhywbeth dwi wedi bod yn gyndyn i wneud pan fydd pobl yn holi. Oes, mae gen i syniad posib yn fy mhen, ac mae angen hynny i allu gwybod pa fath o gyflymder i hyfforddi arno, ond dwi ddim eisiau gosod fy ngobeithion i gyd ar un targed amser – wedi’r cyfan, dyma’r tro cyntaf i mi redeg ras o’r pellter yma sy’n enwog am fod mor heriol. 

Dwi wedi sôn o’r blaen am osod ‘plan A’, a ‘plan B’ ar gyfer rasus. Gyda marathon, dwi’n credu mai doeth ydy ychwanegu o leiaf ‘plan C’ hefyd! Rhywbeth fel hyn fyswn i’n awgrymu i unrhyw un cyn ras:

Plan A – beth fyddai’r nod delfrydol, petai popeth yn mynd yn berffaith (sef rhywbeth prin iawn iawn!)

Plan B – beth fysech chi’n hapus yn ei gyflawni petai pethau’n mynd yn weddol dda 

Plan C – beth fyddech chi’n setlo amdano petai pethau’n mynd o chwith

Mae’n debyg byddai Plan D yn syniad ar gyfer pan mae sh*t yn hitio’r ffan go iawn hefyd – ‘jyst gorffen’ fyddai hyn debyg iawn! 

Dwi’n credu bod meddwl fel hyn a gosod cynllun A, B a C yn arfer da ar gyfer unrhyw ras bwysig rydach chi’n targedu, ond mae’n sicr yn syniad da ar gyfer marathon lle mae cymaint yn gallu digwydd. 

Yr wythnos gyntaf

Lle ydw i ar ôl yr wythnos gyntaf o’r cynllun 16 wythnos felly? 

Wel, does dim lot wedi newid eto mewn gwirionedd ar wahan i arbrofi gyda’r ambell addasiad ro’n i’n sôn amdano. Mae’r cyfanswm milltiroedd wedi codi mymryn, a bydd yn parhau i wneud hynny dros yr wythnosau nesaf. 

Oherwydd y bwriad i rasio dipyn ym mis Mawrth, dwi’n meddwl trio cynyddu pellter y ryns hir dros y mis nesaf er mwyn cael sylfaen gref yn fuan yn y cylch, gan roi llai o bwysau i wneud hynny nes mlaen. Dwi’m yn siŵr os fyddai hyfforddwyr profiadol yn argymell hyn, ond mae o’n teimlo fel y peth iawn i mi (sy’n arfer gwneud ryns hir 14 – 16 milltir yn rheolaidd cofiwch) er mwyn gweithio o gwmpas y rasio nes mlaen. 

Y peth arall penodol dwi’n trio rhoi mwy o sylw iddo ydy cwsg. Dwi’n gysgwr gwael uffernol fel arfer, ond yn ymwybodol iawn bod dod i batrwm da o gysgu yn bwysig iawn i adfer y corff wrth hyfforddi. Ar ôl wythnos, dwi heb gael llawer o lwc eto’n anffodus…ond fyddai’n dal i weithio arni! 

Unwaith eto, dwi’n gwerthfawrogi unrhyw sylwadau neu gyngor isod neu ar gyfryngau cymdeithasol yn fawr. Bydd sawl un sy’n darllen yn llawer mwy profiadol na fi pan ddaw at y marathon a fyswn i’n falch iawn i ddysgu o’ch profiad. 

Pencampwyr Cymru 2019

Os ydach chi wedi darllen fy narn blog diweddaraf yn trafod cynllunio’r flwyddyn, byddwch yn gwybod fod rhedeg Marathon Llundain yn ganolog i’r hyn dwi’n targedu yn ystod 2020.

Nod arall ydy rhedeg mewn mwy o rasus sy’n bencampwriaethau Cymru dros wahanol bellteroedd a disgyblaethau.

Fel person cystadleuol, dwi’n credu ei bod yn bwysig profi eich hun yn erbyn y goreuon. Ydy, mae hi’n braf ennill ambell ras, ond rydach chi’n dysgu mwy, ac yn gwella fel rhedwr, wrth gystadlu’n erbyn rhedwyr gwell na chi.

Dwi’n cydnabod nad ydw i wedi cystadlu mewn digon o rasus pencampwriaeth Cymreig dros y blynyddoedd diwethaf – dim ond un fedal arian Gymreig sydd gen i o 2019 (‘cwrs hir llwybrau’), a dwi’n meddwl mod i’n tua pumed yng nghategori M35 Cymru yn Hanner Marathon Caerdydd.

Gan fy mod i’n troi’n 40 yn y gwanwyn a felly’n cyrraedd categori newydd, dwi’n awyddus i weld pa mor gystadleuol alla’i fod yn y categori hwnnw. Y gwir amdani cofiwch ydy fod categoriau V40 yn rai hynod o gystadleuol!

Un peth sy’n drueni ydy’r ffaith bod ras yn un bencampwriaeth yn aml yn mynd o dan y radar oni-bai eich bod chi’n troi yn y cylchoedd rhedeg iawn.

Mae rhai yn fwy amlwg e.e. Marathon Llundain ydy ras bencampwriaeth Cymru dros bellter y marathon, a Hanner Marathon Caerdydd ydy’r un ar gyfer hanner y pellter.

Efallai fod y ffaith mai 10k Bae Caerdydd ydy pencampwriaeth 10k Cymru eleni, neu fod Ras y Barcud ym Mhontarfynach yn bencampwriaeth Cymreig ar gyfer Cwrs Hir Llwbrau (Trail) yn llai amlwg.

Dwi yn teimlo y gellid gwneud bach mwy o waith yn ganolog i hyrwyddo’r rasus pencampwriaeth yma’n ehangach, ac yn sicr fe allai’r cyfryngau Cymreig wneud llawer gwell job o roi sylw iddynt!

Un peth ro’n i’n falch iawn i’w weld yn ymddangos gan Athletau Cymru cyn y Nadolig oedd llyfryn yn cynnwys rhestr pencampwyr Cymru, sy’n cynnwys nifer o enwau cyfeillion rhedeg, yn enwedig yn y categoriau hŷn. Tydi pob un pellter / disgyblaeth ddim yn hwn, ond mae’r prif rai.

Mae’r llyfryn isod i chi gael pori trwyddo a pham lai na rhedeg mewn ambell ras Bencampwriaeth Gymreig eich hun yn ystod 2020.

2020 – cynllunio’r flwyddyn

Rydan ni ar drothwy blwyddyn, a degawd newydd ac wrth i weddillion y twrci ddiflannu mae’n amser perffaith i gymryd cam yn ôl a chynllunio’r flwyddyn o redeg sydd i ddod.

Os ydach chi unrhyw beth fel fi, y Nadolig ydy’r amser yna o’r flwyddyn i ymlacio rhywfaint, a phwyso’r botwm refresh. Dwi’n dal i redeg tipyn cofiwch, ond gan lacio rhywfaint ar y strwythur wythnosol arferol. 

Mae o hefyd yn amser delfrydol i edrych ymlaen at y flwyddyn newydd, cynllunio’r calendr rasio a gosod targedau. 

Rŵan, yr un peth mae pob rhedwr yn gwybod ydy nad oes modd cynllunio’n rhy fanwl dros dymor hir – mae anaf a/neu salwch yn siŵr o ddigwydd rhywdro, ac yn gallu cawlio popeth. Ond, gyda lle i rywfaint o hyblygrwydd, dwi’n credu bod llunio syniad bras o’r hyn rydach chi eisiau gwneud dros y flwyddyn i ddod yn gallu rhoi ffocws clir i chi. 

Dwi wedi cael sawl anaf bach, nigyls, yn ystod 2019, ond roedd y gwaethaf o’r rhain mewn cyfnod o’r flwyddyn lle nad oedd gen i bethau penodol wedi’u cynllunio – ro’n i jyst yn rhedeg lot heb unrhyw ffocws go iawn. Mae pawb yn wahanol, ond yn bersonol mae cynllunio blociau hyfforddi a dewis rhyw 4-5 ‘prif ras’ i ganolbwyntio arnyn nhw (gyda rasus llai o gwmpas hyn) i’w weld yn gweithio’n well i mi. 

Blwyddyn o ddwy hanner

Mae fy nghynllun ar gyfer 2020 yn mynd i fod yn wahanol iawn i’r blynyddoedd diwethaf a hynny’n bennaf gan mod i’n rhedeg ym Marathon Llundain fis Ebrill – fy marathon llawn cyntaf. 

Dros y cwpl o flynyddoedd diwethaf dwi wedi bod yn rhedeg dau hanner marathon yn y gwanwyn a dau yn yr hydref, gyda nifer o rasus llai, ond amrywiol o gwmpas hynny. Y prif nod oedd rasus fel Ras Cors Caron (Hanner Marathon) a’r Teifi 10 (10 milltir) yn Llanbed yn y gwanwyn, ac yna dros yr hydref Hanner Marathons Llyn Efyrnwy a Chaerdydd, Ras y Ddau Gopa yn Aberystwyth ac yna 10k Aber i orffen y flwyddyn. 

Go wir, does gen i ddim syniad sut brofiad ydy hyfforddi ar gyfer marathon llawn, ond mae’n debygol y bydd rhaid i mi aberthu ambell un o fy hoff rasus gwanwyn er mwyn gallu gwneud job iawn ohoni. 

Er hynny, dwi yn bwriadu cynnwys sawl ras fel rhan o’r cynllun hyfforddi rhag torri fy nghalon yn llwyr! Ar y cyfan, rasus hyfforddi fydd rhain yn hytrach na rhai dwi’n gobeithio gwneud yn arbennig o dda ynddyn nhw, er bod Pencampwriaethau Traws Gwlad Cymru ym mis Chwefror a Phencampwriaethai Rhyng-sirol Prydain ym mis Mawrth yn rai fyddai’n cymryd o ddifrif. 

Felly dyna hanner cyntaf y flwyddyn wedi’i gynllunio i bob pwrpas diolch i’r marathon. Ar ôl Llundain, dwi’n ystyried gwneud bach llai o redeg ac o bosib gwneud cwpl o triathlons, jyst fel rhyw refresharall, cyn bwrw mewn iddi eto ar gyfer yr hydref. Er bod temtasiwn i drio cael lle ym Marathon Eryri, dwi’n meddwl mai canolbwyntio ar y pellteroedd llai fydda i eto.

Llundain

Dwi wastad wedi dweud mod i isio rhedeg Marathon Llundain rhyw ddydd. Mae’r ras enwog bob amser o gwmpas dyddiad fy mhen-blwydd, a dwi’n cofio deffro gyda hangoversawl gwaith ar ôl dathliad pen-blwydd a gwylio’r ras ar y teledu. 

Nes i addewid i fy hun ar un o’r boreau hynny rhyw 20 mlynedd neu fwy yn ôl y buaswn i’n rhedeg Llundain i ddathlu fy mhen-blwyddyn yn ddeugain a, wel, mae’r garreg filltir honno’n cyrraedd fis Ebrill nesaf gwaetha’r modd. Digwydd bod, mae’r ras yn dathlu’r deugain yn 2020 hefyd! 

Roedd llwyddo i gael amser ‘pencampwriaeth’ oedd yn gwarantu lle yn Llundain i mi yn Hanner Marathon Caerdydd 2018 yn beth mawr felly. Dyma gadarnhad arall o werth cynllunio gyda llaw – rhedeg dan 75 munud yn Hanner Caerdydd (neu Llyn Efyrnwy cyn hynny efallai) oedd nod mawr 2018, ac fe dalodd y ffocws hwnnw ar ei ganfed. 

Rŵan, y cyfan sydd angen i mi wneud ydy hyfforddi’n ddigon da i fwynhau’r profiad, a chyflawni’r hyn dwi’n gosod fel nod. 

Os ydw i’n onest, does gen i ddim lot o ddiddordeb mewn rhedeg llawer o farathons. Yr hyn dwi’n mwynhau am redeg ydy’r sbîd – yr hyfforddi cyflymder, a’r rasio’r gyflym. Mae’r marathon jyst yn uffernol o bell i redeg yn gyflym! 

Ond gan nad ydw i’n bwriadu rhedeg llawer ohonyn nhw, dwi am wneud y gorau posib mewn unrhyw farathon dwi’n rhedeg. Y drwg ydy, does gen i ddim syniad beth i’w ddisgwyl na pha fath o darged i’w osod!

Mae ‘na ddywediad – ‘fyddwch chi fyth yn gwybod sut beth ydy rhedeg marathon, nes i chi redeg marathon’. Mae pawb wedi clywed am ‘y wal’ mewn marathon, a dwi wedi clywed cymaint o redwyr da iawn yn sôn am ba mor galed ydy hi ar ôl 20 neu 22 milltir.

Mi wnaeth ‘na ambell farathonwr profiadol fy nghynghori i redeg marathon arall cyn Llundain, ond yr holl bwynt i mi oedd mai hwn fyddai’r tro cyntaf i mi rasio 26.2 milltir, a’i fod o’n brofiad bythgofidawy. 

Y prif nod felly heb os ydy mwynhau y profiad…ond gan adnabod fy hun yn reit dda erbyn hyn, i’w fwynhau o’n iawn bydd angen i mi deimlo fy mod i wedi rhedeg yn dda. Mae gen i syniadau bras o amseroedd yn fy mhen wrth gwrs, ond dwi’n teimlo mai doeth ydy peidio gosod unrhywbeth rhy benodol nes bod y dyddiad yn agosau. Yn sicr bydd gen i ‘plan A’, ‘plan B’ a ‘plan C’ ar gyfer y diwrnod!

Y peth pwysig ar hyn o bryd ydy creu rhyw fath o gynllun hyfforddi. Gan mod i’n rhedeg rhwng 50 a 60 milltir yr wythnos yn barod, dwi’m yn credu fod rhaid i mi wneud lot yn wahanol ar wahan i ymestyn y ryn hir wythnosol yn raddol. Er nad ydw i isio colli’r cyflymder yn ormodol, mae’n debygol bydd rhaid i mi ildio rhywfaint ar yr ail sesiwn ‘speed’ o’r wythnos er mwyn gwneud lle ar gyfer ryn ‘tempo’hirach hefyd. Ar wahan i hynny dwi am roi ffydd yn y sylfaen sydd gen i’n barod. 

Mae’n debygol bod sawl darllenwr o’r blog yma sy’n llawer mwy profiadol na fi dros bellter marathon, felly dwi’n agored iawn, ac yn ddiolchgar iawn am unrhyw gyngor yn y sylwadau isod a/neu ar gyfyngau cymdeithsol. 

Byddai gen i hefyd ddiddordeb mewn mewn clywed am gynlluniau pobl eraill – peidiwch bod yn swil.

Disgwyliwch sawl blog arall am y broses hyfforddi dros y misoedd nesaf – ecseiting ynde! 

Rhestrau 10 Uchaf Rhedwyr Pellter Cymru 2019

Pob blwyddyn tua’r adeg yma dwi’n hoffi gweld trydar yr ardderchog Japan Running News (@JRNHeadlines) sy’n rhestru’r gwledydd cyflymaf dros bellter y marathon yn ystod y flwyddyn. 

Mae’r rhestrau’n cael eu llunio ar sail cyfartaledd amseroedd 10 rhedwr cyflyma’r wlad honno dros y flwyddyn a fu. Dyma’r rhestrau merched a dynion eleni:

https://platform.twitter.com/widgets.js https://platform.twitter.com/widgets.js

Dim syndod gweld mai Kenya ac Ethopia sy’n rhannu safleoedd uchaf y dynion a’r marched, ond mae’r ddifyr sgrolio lawr y rhestr i weld pa wledydd eraill sy’n llwyddiannus a pha mor bell maen nhw tu ôl i’r ddwy wlad sydd wedi rheoli’r gamp cyhyd.

Mae Prydain wedi cryfhau tipyn ymysg y dynion a’r marched dros y blynyddoedd diwethaf diolch i berfformiadau Mo Farah a Callum Hawkins, ar ran y dynion, a merched fel Charlotte Purdue a Jess Piasecki. 

Wedi dweud hynny, mae digon o Gymry wedi cyfrannu at y llwyddiant y dynion yn ystod 2019 hefyd gyda Dewi Griffiths, Charlie Hulson, Josh Griffiths ac Andrew Davies i gyd yn y 10 uchaf, yn ogystal â Mattew Clawes sy’n rhedeg i glwb Gaerdydd. Ar wahân i Dewi, sydd wedi dioddef o salwch gwael eleni, mae’r lleill i gyd wedi rhedeg eu hamseroedd cyflyma’ ar gyfer y marathon. 

Yn anffodus, Natasha Cockram o Glwb Rasio Mickey Morris ydy’r unig Gymraes yn neg uchaf rhestr y marched. 

Mi wnaeth cryfder y dynion o Gymru yn enwedig wneud i mi ddechrau meddwl tybed lle fyddai Cymru arni o ran rhestr y gwledydd uchod. Felly dyma fynd ati i gasglu’r wybodaeth ar gyfer llunio rhestrau 10 uchaf y Cymry dros bellter y marathon yn ystod 2019, a dyma nhw:

Merched Cymru – Marathon 2019

  1. Natasha Cockram (Mickey Morris Racing Team) – 2:30:49 (Dulun)
  2. Elinor Kirk (Abertawe) – 2:34:35 (Valencia)
  3. Rosie Edwards (Rotherham) – 2:42:21 (Llundain)
  4. Melanie Wilkins (Winchester) – 2:42:56 (Caeredin)
  5. Carla Swithenbank (Mickey Morris) – 2:45:47 (Casnewydd)
  6. Anna Bracegirdle (Menai) – 2:52:39 (Manceinion)
  7. Laura Thomas (Ipswich Jaffa) – 2:52:40 (Llundain)
  8. Carys Hughes (Caerdydd) – 2:54:07 (Caeredin)
  9. Emma Wookey (Lliswerry) – 2:57:52 (Llundain)
  10. Alaw Beynon-Thomas (Abertawe) – 2:58:06 (Casnewydd)

Cyfartaledd – 2:47:11

Dynion Cymru – Marathon 2019

  1. Dewi Griffiths (Abertawe) – 2:11:46 (Llundain)
  2. Charlie Hulson (Liverpool Harriers) – 2:14:22 (Valencia)
  3. Josh Griffiths (Abertawe) – 2:14:25 (Llundain)
  4. Andrew Davies (Stockport) – 2:14:36 ( Valencia)
  5. Dan Nash (Caerdydd) – 2:18:51 (Brighton)
  6. Richard Jackson-Hookins (Les Croupier) – 2:26:51 (Berlin)
  7. Russel Bentley (Kent / Eryri) – 2:28:12 (Brighton)
  8. Ryan Mcflynn (Micky Morris) – 2:28:33 (Dulun)
  9. Matthew Rees (Abertawe) – 2:29:34 (Frankfurt)
  10. Martin Green (Rhedwyr Ffordd Gogledd Cymru) – 2:30:53 (Llundain)

Cyfartaledd – 2:21:48

Yn anffodus dim ond y 40 uchaf mae Japan Running News yn rhestru, gyda Denmark yn y safle isaf o’r rhain o ran y dynion (2:18:58) felly dwi ddim yn hollol siŵr lle fyddai Cymru, ond siŵr o fod o gwmpas yr 50 uchaf. 

Gyda llaw, mae’r cyfartaledd yn dipyn gwell nag ydoedd ar gyfer 2018, sef 2:28:55.

Mae modd bod yn fwy manwl gyda’r merched ar y llaw arall, gyda’r cyfartaledd amser o 2:47:11 yn eu gosod yn safle 37, rhwng y Swistir a’r Weriniaeth Siec. 

Gyda dim ond un ferch yn 10 uchaf Prydain, mae hyn yn rhywfaint o syndod ond efallai ei fod yn adlewyrchu’r cyfleoedd sydd i ferched redeg yma o’i gymharu â gwledydd eraill. Wedi dweud hynny, dwi’n credu’n gryf fod llawer o waith i wneud yma er mwyn gwneud y gamp yn fwy hygyrch i ferched. 

Mae cyfartaledd amseroedd y merched yn dipyn gwell nag ydoedd ar gyfer 2018, sef 2:52:56. Er hynny, gwerth nodi mai rhif 10 yn 2018 oedd amser Anna Bracegirdle ym Marathon Eryri, sydd fel rydan ni gyd yn gwybod yn gwrs heriol i ddweud y lleiaf! Y pwynt ydy bod rhaid derbyn bod ffactorau yn gallu effeithio ar y cyfartaledd. 

Ffaith ddifyr arall oedd mai dim ond un PB oedd i 10 uchaf y merched yn 2018, ond yn 2019, mae 9 o’r 10 wedi llwyddo i redeg eu hamser cyflyma. 

Tri o’r dynion lwyddodd i redeg PB yn 2018, gydag wyth o’r deg uchaf yn gwneud hynny eleni. Prawf o gynnydd mae’n siŵr…neu eu bod nhw’n gwisgo Vaporflys i gyd (joc!)

Gan fod pawb yn mwynhau rhestrau ar yr adeg yma o’r flwyddyn ro’n i’n meddwl bod hi’n werth llunio ambell restr 10 uchaf arall ar gyfer rhedeg pellter. Felly dyma 10 uchaf  y Cymry dros bellter yr Hanner Marathon a 10K yn ystod 2019:

Hanner Marathon – Merched 

  1. Charlotte Arter (Caerdydd) – 69:40 (Barcelona)
  2. Clara Evans (Caerdydd) – 72:49 (Barcelona)
  3. Jenny Nesbitt (Worcester) – 73:14 (Barcelona)
  4. Rosie Edwards (Rotherham) – 74:13 (Mesa, UDA)
  5. Emily Kearney (Wirral) – 76:10 (Lerpwl)
  6. Elinor Kirk (Abertawe) – 76:12 (Manceinion)
  7. Sian Edwards (Abertawe) – 76:24 (Barcelona)
  8. Melanie Wilkins (Winchester) – 76:28 (Greenwich)
  9. Caryl Jones (Abertawe) – 77:05 (Llanelli)
  10. Carys Hughes (Caerdydd) – 78:19 (Caerdydd)

Hanner Marathons – Dynion

  1. Dewi Griffiths (Abertawe) – 61:44 (Houston, UDA)
  2. Jake Smith (Caerdydd) – 62:02 (Boulogne, Ffrainc)
  3. Josh Griffiths (Abertawe) – 64:23 (Usti, Tsiec)
  4. Charlie Hulson (Harriers Lerpwl) – 64:28 (Caerdydd)
  5. Andrew Davies (Stockport) – 64:46 (Llanwddyn)
  6. Michael Kallenberg (Caerdydd) – 66:40 (Caergrawnt)
  7. Rob Samuel (Eryri) – 67:11 (Barcelona)
  8. Paul Graham (Pontypridd) – 67:18 (Barcelona)
  9. James Hunt (Caerdydd) – 67:32 (Caerdydd)
  10. Russel Bentley (Kent / Eryri) – 67:41 (Reading)

10K – Merched

  1. Charlotte Arter (Caerdydd) – 32:45 (Caerdydd)
  2. Jenny Nesbitt (Caerdydd) – 32:52 (Caerdydd)
  3. Clara Evans (Caerdydd) – 33:07 (Telford)
  4. Natasha Cockram ( Mickey Morris) – 33:26 (Abertawe)
  5. Caryl Jones (Abertawe) – 33:30 (Beachley)
  6. Emily Kearney (Wirral) – 33:45 (Telford)
  7. Beth Kidger (Brighton Pheonix) – 33:57 (Brighton)
  8. Bronwen Owen (Leeds) – 34:35 (Salford)
  9. Elinor Kirk (Abertawe) – 34:47 (Brighton)
  10. Lauren Cooper (Parc Bryn Bach) – 34:55 (Beachley)

10K – Dynion

  1. Josh Griffiths (Abertawe) – 28:57 (Telford)
  2. Jonathan Hopkins (Abertawe) – 29:01 (Telford)
  3. Jake Smith (Caerdydd) – 29:30 (Caerdydd)
  4. Ieuan Thomas (Caerdydd) – 29:35 (Caerdydd)
  5. Ciaran Lewis (Caerdydd) – 29:45 (Caerdydd)
  6. Charlie Hulson (Liverpool Harriers) – 29:56 (Farndon)
  7. James Hunt (Caerdydd) – 29:58 (Porthcawl)
  8. Paul Graham (Pontypridd) – 30:02 (Telford)
  9. Dewi Griffiths (Abertawe) – 30:12 (Llundain – Green Park)
  10. Michael Kallenberg (Caerdydd) – 30:12 (Telford)

Er mai hi ydy’r unig ferch yn neg uchaf yr Hanner Marathon ym Mhrydain, mae’n werth nodi mai Charlotte Arter sydd â’r ail amser cyflyma ym Mhrydain eleni tu ôl i Charlotte Purdue, sydd wedi bod yn hedfan! Yn anffodus, dim ond yn y deuddegfed safle mae hi dros y 10k. 

Ymysg y dynion wedyn, mae Dewi Griffiths yn y trydydd safle a Jake Smith yn bedwerydd ar restr Prydain dros yr Hanner Marathon. Dim ond Josh Griffiths sy’n cyrraedd y 10 uchaf dros 10K, a hynny’n gydradd nawfed. 

Lle mae hyn yn ein gadael ni felly? Wel, mewn safle da iawn o ran y dynion yn y marathon yn sicr, a gellid dadlau hynny ymysg y merched hefyd. Er bod y Cymry’n cyflymu dros y pellteroedd byrrach hefyd, rydan ni dal ar ei hôl hi braidd o’i gymharu â gwledydd eraill Prydain o leiaf. 

Dyddiau’r cŵn

Dwi’n hoffi cŵn. 

Ro’n i wastad isio ci fel anifail anwes ond bu’n rhaid i mi setlo am bysgodyn aur, mynd a chi cymdogion am dro, a chwarae efo cŵn defaid fferm y teulu yn Nyffryn Teifi. 

Dwi’n hoffi meddwl mod i’n dod mlaen yn dda efo cŵn, ac ar y cyfan dwi’n meddwl bod ni’n dallt ein gilydd yn golew.

Er hynny, does gen i ddim record dda gyda chŵn pan ddaw at redeg! 

Go brin fod unrhyw redwyr sydd heb gael profiad anffodus gyda chi rywdro, boed yn gi yn rhedeg ar eich hôl neu’n rhedeg ar eich traws neu faglu. Mae’n gallu bod yn brofiad digon amhleserus, ond yn fwy na hynny’n beryglus i’r rhedwr a’r ci. 

Mae tennyn hir yn gallu bod yn beryglus o ran baglu rhedwr, a hynny’n gallu arwain at anaf i’r ci hefyd, ond mae’r rhan fwyaf o brofiadau sydd gen i’n ymwneud â chi’n rhydd o’i dennyn mewn man cyhoeddus. 

Dwi ddim yn un sy’n cael rants Facebook yn aml, ond dwi wedi cael cwpl ynglŷn â chŵn a rhedeg. Wrth gwrs, nid y ci sydd ar fai fel arfer, ond yn hytrach y perchennog anghyfrifol. 

Dwi am drio osgoi gormod o rantio, ond yma rai o fy mhrofiadau anffodus diweddar gyda chŵn…

Y diweddaraf – 10k Aber

Yr hyn sydd wedi ysgogi’r blog yma ydy profiad yn ras 10k Aberystwyth wythnos diwethaf. 

Ro’n i’n ystyried ysgrifennu adroddiad ras o hon – ras fwyaf y flwyddyn yn Aber, os nad Ceredigion. Aeth hi ddim cweit cystal â’r gobaith i mi’n bersonol, ond dwi’n dal heb ddadansoddi hynny’n llawn eto, felly caiff aros! Er hynny, mae ‘na gwpl o destunau trafod penodol yn codi o’r diwrnod dwi’n meddwl eu trafod ar y blog. 

Felly, y ci! 

Jyst o dan filltir mewn i’r ras oedd hi a’r grŵp blaen yn nesáu at ben pella’r prom cyn troi lawr am yr harbwr – ger bwyty’r Pysgoty a’r orsaf bad achub i’r rhai sy’n gyfarwydd ag Aber. Roedd pawb yn rhedeg yn weddol geidwadol yn y gwynt cryf, ac yn pwyso a mesur ei gilydd  tua’r blaen – grŵp gweddol sylweddol am y tro.

Ro’n i’n rhedeg ar ysgwydd yr arweinydd, ac enillydd y ras yn y pendraw, Ollie Thorogood (ac yn trio cysgodi rhywfaint rhag y gwynt os dwi’n onest!) Mae tipyn o geir yn parcio’n wynebu’r môr fan hyn, a nes i sylwi ar foi’n agor drws ochr ei fan maint transit wrth i ni nesáu, a’r peth nesaf roedd ‘na glamp o bulldogcyhyrog yn neidio allan ac yn anelu at y prom. 

Aeth y ci’n syth ar draws y Prom, gan jyst fethu Ollie ond gan groesi reit o fy mlaen a ngorfodi i ddod i stop fwy neu lai, cyn gwneud rhyw sidestep fach gan ddiawlio’r eiliad wallgof. “Oi, come ‘ere” meddai’r perchennog wrth y ci gan hanner chwerthin! Ro’n i’n gandryll, ddim cweit yn gallu credu beth oedd newydd ddigwydd, ond doedd dim amser i wneud mwy na’i heglu hi ar ôl Ollie. 

Rŵan, nes i ddim colli fawr ddim amser oherwydd hyn, ac roedd ambell reswm pam bod y ras heb fynd yn wych, ond o feddwl nôl, yn sicr wnaeth yr anffawd yma ddim helpu. Er mod i heb golli amser, mae bod yn agos at ddamwain gas fel’na yn gallu dychryn rhywun, ac yn sicr yn ychwanegu at y stressmor fuan mewn ras fawr.

Be wnaeth fy siomi fwyaf oedd ymateb, a difaterwch y perchennog – ro’n i’n agos iawn at gael fy maglu, a thynnu hanner dwsin o redwyr eraill lawr efo fi mwy na thebyg, ac roedden ni’n shifftio’n golew ar gyflymder o tua 5:30 m/m, felly byddai’n ci wedi dod allan ohoni’n wael hefyd! 

Y rant gynta’ – Junior Parkrun

Exibit2. 

Y rant gyntaf i mi gael am y pwnc yma ar-lein oedd ar ôl bod yn Junior Parkrun ar fore Sul rhyw ddwy flynedd yn ôl. 

Ma Parkrun y plantos yn wych – cyfle i gymdeithasu gyda chriw cyfeillgar a brwdfrydig ar fore Sul, ac i’r plant gael rhedeg gyda ffrindiau mewn awyrgylch ddiogel. 

Y dydd Sul dan sylw roedd ‘na foi gyda thri milgi yn cerdded trwy’r parc, a penderfynodd un redeg at y plentyn oedd ar flaen y criw a’i faglu, cyn i ail gi hefyd neidio ar ben y bachgen. Hollol annerbyniol – ro’n i’n gacwn wyllt! Er tegwch i’r plentyn (sy’n rhedwr da iawn gyda llaw) fe gododd, rhedeg ymlaen a gorffen y 2K. 

Eto, hollol anghyfrifol gan y perchennog yn gadael y cŵn yn rhydd o’u tennyn mewn ardal gyhoeddus lle mae’n amlwg bod lot o blant yn chwarae / rhedeg / reidio eu beics. Mae’n siŵr mai chwarae oedd y cŵn, ond doedd y plentyn ddim i wybod hynny ac fe allai fod wedi cael brathiad neu anaf cas wrth ddisgyn. Mae fy mhlant i ofn cŵan yn anffodus, felly alla’i ond dychmygu’r effaith fyddai rhywbeth fel hyn wedi cael arnyn nhw.

Y gwaethaf – ‘Doggate’

Mae’r trydydd esiampl yn un personol arall – y tro yma wrth arwain at ras fawr, sef Hanner Marathon Caerdydd 2018. 

Roedd Hanner Caerdydd yn un bwysig i mi llynedd gan mod i’n anelu at redeg dan 75 munud, fyddai’n sicrhau lle ‘Pencampwriaeth’ i mi ym Marathon Llundain. Ro’n i wedi rhedeg hanner Llyn Efyrnwy mewn 76 munud fis ynghynt, a hyfforddi wedi mynd yn dda ers hynny, felly’n teimlo bod gobaith da gen i wrth fynd am fy ryn hir olaf wythnos cyn y ras. 

Ryn 12 milltir, ac ro’n i’n teimlo’n dda felly dyma benderfynu taflu dwy filltir weddol gyflym i mewn yn y canol wrth anelu am lwybr beicio Tan y Bwlch wrth droed Pendinas. Wrth ddod rownd y gornel ger y llwybr, nes i sylwi ar gi’n rhydd o’i dennyn yn croesi’r lôn, felly ro’n i’n wyliadwrus ac yn tynnu’r troed o’r sbardun rhyw ychydig. Wrth nesau dyma sylwi bod dau gi arall yn rhydd hefyd. 

Yr anaf

Y peth nesaf, roedd dau o’r cŵn o fy mlaen yn cyfarth yn wyllt, ac wrth i mi arafu rhag rhedeg i mewn iddyn nhw, daeth y trydydd o’r ochr a chymryd brathiad o fy siorts, thop fy nghoes. 

Wna’i ddim ail-adrodd yr hyn ddywedais i wrth y perchennog, a hithau’n dweud “they don’t usually react that way” – nid beth ro’n i eisiau clywed…”they bloody well did this time”! I ddechrau, ro’n i’n meddwl mai dim ond crafiad oedd ar y goes, ac yn awyddus i osgoi gormod o ffrae, a gyda’r adrenalin yn pwmpio, ymlaen a fi. 

Yna nes i sylwi bod y goes yn gwaedu, ac yn raddol death y sylweddoliad bod well i mi anelu am A & E. Y canlyniad oedd tetanus, cwrs wythnos o antibiotics, briw cas a chlais oedd yn prysur chwyddo. 

Y rant!

Ro’n i’n meddwl bod y gobaith o gyflawni’r nod yng Nghaerdydd wedi ei chwalu, a ciw rant Facebook! Er mod i’n flin iawn am resymau hunanol, ro’n i’n fwy blin gan fod hyn wedi digwydd mewn man cyhoeddus ac mewn lle poblogaidd i rieni fynd a’u plant bach ar eu beics. 

Yn ffodus i mi, ac er gwaetha’r clais enfawr, ro’n i dal yn gallu rhedeg a rhywsut nes i lwyddo i redeg y 74:31 ro’n i angen yng Nghaerdydd. 

Dim ond tri esiampl bersonol ydy rhain, ond mae sawl achos o gael fy maglu gan gŵn, neu orfod gafael mewn ci rhydd gyda’r perchennog wedi colli rheolaeth ohono. Dwi wedi clywed llwyth o straeon tebyg gan redwyr eraill hefyd. 

Y gwir amdani ydy, os oes rhywbeth gwael yn digwydd, y ci sy’n mynd i ddod allan ohoni waethaf mwy na thebyg – boed yn gael cic gan redwr trwy ddamwain, neu gael eu rhoi lawr ar ôl brathu. Does neb eisiau gweld hynny. 

Does gen i ddim ateb i’r broblem yn anffodus heblaw dal i bregethu a gobeithio bydd perchnogion anghyfrifol yn talu sylw. Yr unig beth cadarnhaol ydy, o fy mhrofiad i, fod 3 perchenog cyfrifol, sy’n rhoi eu ci ar dennyn wrth weld rhedwr / beiciwr / plentyn ofnus, am bob un anghyfrifol. Mae gobaith felly.

Davies yn dymchwel record yn Valencia

Un peth dwi’n awyddus i’w wneud gyda’r blog yma ydy ysgrifennu am redwyr o Gymru – boed nhw ar y lefel uchaf, elite, neu ar lefelau is. 

Dwi’m yn credu bod rhedeg pellter yn cael digon o sylw ar y cyfryngau yn gyffredinol y tu hwnt i’r prif bencampwriaethau, ac yn arbennig felly ar y cyfryngau Cymreig. 

Dwi wedi ysgrifennu pytiau newyddion am Dewi Griffiths a Josh Griffiths yn barod, a bydd mwy i ddod amdanyn nhw yn y dyfodol dwi’n siŵr. Dyma ddau redwr pellter enwocaf Cymru ar hyn o bryd mae’n debyg, ond pan ddaw hi at bellter y marathon, mae un Cymro wedi bod yn cario’r fflam ymhell cyn i’r ddau Griffiths droi at 26.2 milltir dros y cwpl o flynyddoedd diwethaf. 

Andrew Davies ydy’r gwr dan sylw, a bydd llawer wedi colli’r ffaith ei fod wedi torri record go arbennig ym Marathon Valencia wythnos diwethaf. Dyma foi sy’n haeddu tipyn mwy o sylw yn fy marn i.

Diwrnod am record yn Valencia

Mae’n ymddangos ei bod yn ddiwrnod ar gyfer torri recordiau yn Ne Ddwyrain Sbaen ddydd Sul diwethaf. 

Roedd ras 10k yn Valencia hefyd, a sôn ymlaen llaw fod Joshua Cheptegei o Uganda yn targedu record y byd dros y pellter. Roedd y record flaenorol ar y lôn yn eiddo i Leonard Komon ers 2010, ond fe lwyddodd Cheptegei i dorri’r record o 6 eiliad – 26:38…wowzer! 

Gyda llaw…oedd, roedd o’n gwisgo Nike Vaporflys!

Cheptegei enillodd ras y 10,000 ar y trac ym Mhencampwriaethau’r Byd yn Doha ym mis Hydref, a gyda’r newyddion bod Mo Farah am ddychwelyd i’r trac i gystadlu yn y ras honno yn y Gemau Olympaidd blwyddyn nesaf, bydd tipyn o frwydr am y fedal aur yn Tokyo.

Anheg fyddai dweud fod ymdrech Farah i gamu i’r marathon yn fethiant, ond mae’n wir nad yw wedi bod mor llwyddiannus a’r gobaith. I rhwbio halen yn y briw, collodd ei record Ewropeaidd dros bellter y marathon yn Valencia ddydd Sul wrth i Kaan Kigen Özbilen o Dwrci redeg 2:04:16 i gipio’r ail safle tu ôl i Kinde Atanaw o Ethiopia.

Dal i wella wedi’r deugain

Ond roedd record llawer mwy diddorol i ni fel Cymry yn y Marathon, wrth i Andy Davies, sydd newydd droi’n 40 oed, dargedu record Prydain ar gyfer y categori M40 (h.y. dynion dros  40 oed). 

Andrew Davies yn dathlu wrth groesi’r llinell yn Valencia.

Ac fe lwyddodd yr aelod o glwb Stockport Harriers i wneud hynny’n gyfforddus gan redeg ei amser gorau dros y pellter hyd yma sef 2:14:36. Y Sais Steve Way, rhedwr anhygoel sydd wedi troi at bellteroedd ultra bellach, oedd yn dal y record flaenorol o 2:15:16 ers Gemau’r Gymanwlad 2014. 

Ag yntau’n siaradwr Cymraeg o’r canolbarth, ac yn gyn beldroediwrfel fi, dwi wedi bod yn cadw golwg ar yrfa Davies dros y blynyddoedd. Mae gen i ryw gof ei fod o wedi ymddangos ar gyfres ’10 Jonathan’ (cofio’r gyfres yna?) ar S4C flynyddoedd yn ôl hefyd…ond dwi’n methu ffeindio tystiolaeth o hynny ar-lein yn anffodus! 

Mi wnes i grybwyll Davies yn fy adroddiad ras Llyn Efyrnwy. Roedd yn ail agos i Jonny Mellor y diwrnod hwnnw, ac o’r hyn dwi’n deall roedd Mellor yn pacemakeri’r Cymro yn Valencia. Ei ganlyniad yn Efyrnwy oedd ei amser gorau Davies dros bellter Hanner Marathon, ac mae hynny’n aml yn arwydd da cyn rhedeg marathon llawn, er bod tipyn o fwlch rhwng y ddwy ras. 

O glywed ei fod yn anelu am y record ddydd Sul felly ro’n i’n weddol hyderus y gallai ei gwneud hi. 

Un peth amdano ydy ei fod o’n gyson iawn dros y pellter – mae ganddo fo farathon 2:20 neu gynt i’w enw bob blwyddyn ers 2012, a hawdd anghofio ei fod wedi gorffen yn yr unfed safle ar ddeg yng Ngemau’r Gymanwlad yn 2018. 

Fyswn i’n dychmygu bod ei gefndir fel pel-droediwr, a’r ffaith ei fod yn redwr mynydd arbennig o dda, yn rhan fawr o’r rheswm am ei gysondeb – byddai hyn yn rhoi cryfder ‘craidd’ (core strength) da iddo. Mae hyn yn werth cofio i unrhyw un sydd am wella fel rhedwr – mae’n bwysig amrywio’r math o redeg rydach chi’n gwneud, ac yn delfrydol dylech chi fod yn gwneud rhyw chwaraeon arall hefyd h.y. cross training

Dal i ddatblygu

Yr hyn dwi’n hoffi am stori Davies, yn enwedig fel rhywun sy’n troi’n 40 yn fuan fy hun, ydy ei fod o’n rhoi gobaith i ni gyd, ac yn arbennig felly y rhai sy’n troi at redeg o ddifrif yn hwyrach mewn bywyd. Rhedodd Andy ei farathon cyntaf yn 2006 mewn 2:52:32, ac ers hynny mae wedi cyflymu’n raddol gan gyrraedd 2:15:11 yn Llundain yn 2017, ac yna wrth gwrs wella eto ar yr amser yma ar ôl troi’n ddeugain!

O, a gyda llaw…doedd o ddim yn gwisgo Vaporflys! 

Mae o’n cael ei noddi gan New Balance, ac wrth reswm felly roedd o’n gwisgo esgidiau ei noddwr. 

Dwi’n gobeithio ei weld yn dal i ddatblygu gyda’r marathon am dipyn eto, ond o gofio ei gefndir rhedeg mynydd, fyswn i ddim yn synnu gweld Davies yn dilyn Steve Way ac yn symud i gyfeiriad ultra’s yn y dyfodol. Cawn weld. 

Fyswn i wrth fy modd yn cyfweld Andy ar gyfer y blog rhywdro, a gobeithio daw’r cyfle’n fuan. 

Amseroedd da i Gymry eraill

Eli Kirk a Davies yn cael massage haeddiannol wedi’r ras!

Cyn cloi, mae’n werth sôn am gwbl o berfformiadau Cymreig trawiadol eraill yn Valencia. Yn gyntaf, y Gymraeg, Eli Kirk a redodd PB ardderchog o 2:34:36, a sydd fel Davies yn aelod o dîm New Balance Manceinion.

Yna, yn ei farathon cyntaf, y gogleddwr Charlie Hulson a redodd 2:14:23. Ag yntau wedi ennill teitlau 10k Caerdydd, Caer a Telford llynedd ynghyd â’r ras draws gwlad fawr ‘Cross Caerdydd’, mae o’n amlwg i fyny yna gyda’r gorau o’r Cymry. Wedi dweud hynny, mae’n gam mawr o 10k i’r marathon, ond mae’r canlyniad yma’n awgrymu y gall wella eto – dyma’r seithfed cyflymaf ym Mhrydain eleni, a tybed fydd ei lygad ar farathon Gwanwyn i weld oes cyfle ganddo wneud y tîm ar gyfer y Gemau Olypaidd yn Tokyo? 

Canlyniadau llawn Marathon Valencia.

Diolch i Team New Balance Manchester (@TeamNBMCR) am y lluniau.

To PB or not to PB

That is the question…

Forgive me for indulging in some Shakespere, but as this is my first ever Engling blog I thought it was apt to quote from one of pieces of literature I studied at school! It also happens to make a catchy heading for the topic of this piece. 

A running news story from last week got me thinking about this subject – namely, what exactly counts as a ‘PB’, a personal best…or ‘PR’ if you’re American.  

A PB at any distance is the continuous holy grain of the runner – whether we admit so or not, I believe that every one of us is looking to improve our times at every distance, and in doing so our legacy as a runner. 

There will certainly come a time as we get older when we all have to admit to ourselves that we’re probably unlikely to improve on our all time PBs, and at that point we have to adjust our goals. But I belive it’s important for us to have our targets in order to push us to work hard – in doing so, the celebration is so much sweeter when we reach that goal. 

Let down at Leeds

A large number of runners, many of whom I’m familiar with or know, set their new PBs over the 10k distance at the Leeds Abbey Dash on 27 October this year. One of those was the winner of the ladies race, Welsh woman Charlotte Arter, who ran a fantastic time of 31:34.

The fastest times at the Leeds Abbey Dash – those magic letters ‘PB’ can be seen next to most of the names!

Unfortunately, last week the news broke that the course was short. Only 23 meters short mind, but short enough to mean that the times set in the race won’t count as official, certified times. 

As I tweeted when I heard the news, if I was one of those runners who’d ran a breakthrough time at Leeds, I’d be absolutely fuming. Here’s a big race, with a truckload of top runners racing (you would have had to run 32:00 just to make the top 100 to give you an idea) – each and every one thinking they were running on an officially measured and certified course. 

In this digital tech rich era we live in, it just shouldn’t happen – this was no fun run or Santa race! 

Not the first time

But it does happen, and unfortunately it’s not the first time it’s happened in a big race – on the contrary.  Some readers will remember the 2010 Cardiff Half Marathon whcich was later revealed to be 193m short. I often enjoyed reminding my younger brother, who had run his PB at the time there, of this fact!  

Or even worse maybe, the Manchester Marathon which was 380m short beween 2013 and 2015?  If I remember correctly, some athletes had run their 2016 Olumpics qualifying times there – what a disaster! 

Unfortunately, it’s happened again at Leeds and a number of runners have been robbed of what they thought was their 10k PBs.

Or have they? 

Does the fact that the official measurent shows a slightly short course mean that it doesn’t count as a full 10k in the runners’ eyes? After all, what’s 23 meters when you’ve run 10,000 (or 9,977)? If you look at the runners Strava data for the race – and I’ve been back to have a look at a number of those I follow whom were running that day – every one of them have clocked the full 10k, or further, in distance. 

This got me thinking about a recent opinion poll I saw in Runners World magazine asking readers when a PB counts as a PB (see results in image below). You will see that over half of the respondents chose the ‘any time’ option, whilst most of the others said ‘only in a race’. Unfortunately, there’s no more information as to whether the races in question are officially measured ones.   

The opinion poll results in October 2019 issue of Runners World

Personally, although I enjoy doing smaller races which may not be measured officially, when it comes to my PB times I tend to just count those in ‘Power of 10’licenced races as proper PBs (Power of 10 is the website which records results for all UK registered athletes). 

For example, I happened to be racing a 10k race in the National Botanic Gardens in Llanarthne on the same weekend as Leeds Abbey Dash, and ran what would have been an official PB…but as it wasn’t a Power of 10 race (and was also only 6 miles according to my watch) I’ve discounted this time. By the way, according to Strava, my fastest 10k was run in the first 10k of Cardiff Half Marathon this year…but I don’t count that either! 

The AUKCMare responsible for measuring and certifying courses in the UK, and there’s an useful list of certified races on their website

Mind you, looking at the Runners World opinion poll, I’m quite jealous of the 5% who said they don’t care about PBs – that’s probably the healthiest attititude to have! Though I’ll admit I’ve not quite reached that point yet.

I’m interested in hearing the view of readers of this blog on this topic – what counts as a PB for you? 

#qp_main2641552 .qp_btna:hover input {background:#00355F!important} #qp_all2641552 {max-width:815px; margin:0 auto;}
When does a PB count?
In an official, measured race
In any race
When Strava says so
Don’t care about PBs
Created with SurveyMaker
//scripts.poll-maker.com/3012/scpolls.js

As I mentioned in at the top of this blog, this is my first English language post. My original idea was to establish a Welsh language running blog, as there’s no one really discussing running in Welsh at the moment. This will certainly still be the main focus, but as a few of my non Welsh fluent running buddies have requested some English posts, I’ve decided to write the odd one to see what the response is like. 

To PB or not to PB

Dyna’r cwestiwn…

Maddeuwch i mi am y defnydd o’r iaith fain ym mhennawd y blog yma, ond do’n i’n methu peidio o ystyried y testun! 

Stori newyddion dros y dyddiau diwethaf sydd wedi gwneud i mi feddwl ynglŷn â’r pwnc – sef beth sy’n cyfrif fel amser gorau, neu ‘PB’ (‘PR’ os mai Americanwr ydach chi!)

Y PB hudol ar ba bynnag bellter ydy’r greal sanctaidd i bob rhedwr – boed ni’n cyfaddef hynny neu beidio, dwi’n grediniol ein bod ni i gyd yn y bob yn anelu at wella ein hameroedd ar bob pellter, a chryfhau ein gwaddol, neu record fel rhedwyr. 

Yn sicr mae ‘na bwynt yn cyrraedd lle mae’n rhaid i bawb gydnabod nad ydyn nhw’n debygol o wella ar eu hamseroedd gorau, ac mae’r nod yn gorfod addasu rhyw ychydig ond dwi’n credu ei bod hi’n bwysig cael targed er mwyn ein gwthio ni i hyfforddi’n galed. Mae’r dathliad bob amser yn felys pan fyddwn ni’n llwyddo i gyrraedd nod.

Llanast yn Leeds

Mi wnaeth ‘na lawer iawn o redwyr, nifer dwi’n eu hadnabod, osod PBs newydd dros bellter 10k yn y ‘Leeds Abbey Dash’ ar 27 Hydref eleni. Un o’r rheiny oedd enillydd ras y merched, y Gymraeg Charlotte Arter a redodd amser anhygoel o 31:34. 

Amseroedd rhedwyr cyflyma’ Leeds Abbey Dash – mae’r llythrennau hudol ‘PB’ wrth o’r y rhan fwyaf o’r rhedwyr!

Yn anffodus, yr wythnos hon fe dorrodd y newyddion fod y cwrs yn fyr. Dim ond 23 metr yn fyr cofiwch, ond yn ddigon byr i olygu na fydd yr amseroedd yn cyfri fel rhai swyddogol. 

Fel nes i drydar, fyswn i’n gandryll petawn i’n un o’r rhedwyr hynny a redodd amser arwyddocaol. Dyma chi ras fawr, gyda llwyth o redwyr o’r safon uchaf yn rasio (byddai’n rhaid i chi fod wedi rhedeg dan 32:00 jyst i wneud y 100 uchaf) – pawb yn meddwl ei fod o’n gwrs wedi’i fesur yn swyddogol. 

Yn yr oes dechnoleg gyfoethog sydd ohoni, ddylai o ddim digwydd – nid ras hwyl oedd hon yn Leeds.

Nid y tro cyntaf

Er hynny, nid dyma’r tro cyntaf i ni weld achos o’r fath mewn ras fawr – i’r gwrthwyneb. Bydd rhai o’r darllenwyr yn cofio Hanner Marathon Caerdydd yn 2010 pan oedd y cwrs 193m yn fyr. Ro’n i wastad yn mwynhau atgoffa fy mrawd bach o hynny ag yntau wedi rhedeg ei amser gorauyno y flwyddyn honno! 

Neu hyd yn oed yn waeth, beth am Farathon Manceinion oedd 380m yn fyr rhwng 2013 a 2015? Os ydw i’n cofio’n iawn roedd ambell redwr wedi rhedeg eu hamseroedd i gael lle ar gyfer Gemau Olympaidd 2016 yno – disaster

Yn anffodus, mae o wedi digwydd eto yn Leeds, ac mae ‘na lot fawr o redwyr siomedig wedi colli’r hyn oedden nhw’n credu oedd yn amser gorau dros 10k. 

Neu ydyn nhw? 

Ydy’r ffaith fod y mesur swyddogol yn brin o 10k yn golygu nad ydy o’n cyfri fel 10k llawn i’r rhedwyr? Wedi’r cyfan, beth ydy 23 metr pan rydach chi wedi rhedeg 10,000 (neu 9,977)? Ac os edrychwch chi ar Strava – a dw wedi bwrw golwg eto ar rai y bobl dwi’n adnabod neu ddilyn oedd yn rhedeg – maen nhw i gyd wedi clocio dros 10k mewn pellter. 

Mae hyn wedi gwneud i mi feddwl am bôl piniwn diweddar yn Runners World oedd yn gofyn pryd mae PB yn cyfri fel PB (llun isod). Fe welwch chi fod dros hanner y rhai sydd wedi ymateb yn dweud ‘unrhyw bryd’, tra bod y mwyafrif o’r gweddill yn dweud ‘dim ond mewn ras’. Yn anffodus does dim mwy o fanylder ynglŷn ag os mai mewn ras wedi’i fesur yn swyddogol oedd dan sylw gan rhain. 

Canlyniadau’r pol piniwn yn rhifyn Hydref 2019 o Runners World

Yn bersonol, er mod i’w mwynhau gwneud lot o rasus llai sydd efallai heb eu mesur yn iawn, dwi’n tueddu bellach i gyfri dim ond rasus ‘Power of 10’(sef y wefan sy’n cofnodi canlyniadau rhedwyr cofrestredig ym Mhrydain) trwyddedig fel PB go iawn. 

Er enghraifft, digwydd bod yr un penwythnos a’r Leeds Abbey Dash, mi wnes i redeg ras 10k yng Ngherddi Botaneg Cymru, a gorffen mewn amser fyddai’n PB swyddogol…ond doedd hi ddim yn ras Power of 10 (a hefyd ddim ond yn 6 milltir yn ôl fy watch i) felly dwi wedi diystyrru’r amser yma. 

Sefydliad o’r enw ar AUKCMsy’n gyfrifol am fesur a thrwyddedu cyrsiau ym Mhrydain, ac mae rhestr ddefnyddiol o’r rasus sydd wedi eu mesurganddyn nhw ar-lein. 

Cofiwch chi, o edrych ar y pôl piniwn Runners World dwi’n reit genfigennus o’r 5% a ddywedodd nad ydyn nhw’n poeni am PBs – mae’n siŵr mai dyma’r agwedd iacha’!

Mae gen i ddiddordeb mawr mewn gwybod barn darllenwyr y blog yma wrth wynebu’r cwestiwn yma – be sy’n cyfri i chi? 

Tymor Traws Gwlad

Dwi’n mynd i rannu cyfrinach gorau rasio efo chi – rhedeg traws gwlad!

Debyg nad ydy hyn yn fawr o gyfrinach i’r rhedwyr profiadol cofiwch, y rhai ohonoch chi sydd wedi bod yn rasio ers eu dyddiau ysgol…ond i mi mae o wedi bod yn agoriad llygad diweddar.

Er mod i’n rhedeg erioed, dwi dal yn weddol newydd i’r byd rasio o ddifri, ac yn arbennig felly i rasio traws gwlad. Ches i fawr o gyfle i redeg yn yr ysgol yn anffodus – ffwtbol neu rygbi oedd popeth – ond yr un cof sydd gen i o redeg yn yr ysgol uwchradd ydy ennill lle yn y tîm traws gwlad yn y flwyddyn gyntaf, a rasio’n erbyn ysgolion eraill gogledd Cymru ym Mangor os dwi’n cofio’n iawn.

Yn anffodus, ddaeth y cyfle fyth wedi hynny a nes i ddim rhedeg yn gystadleuol eto nes dechrau gwneud ambell 10k yn fy ugeiniau – misspent youth go iawn yn chwara ffwtbol ac ambell gêm rygbi!

Mae’n debyg mai dyna pam ro’n i wastad yn meddwl mai rhywbeth i blant ysgol oedd rhedeg traws gwlad. Y gwir amdani ydy mai traws gwlad ydy’r rasio mwyaf cystadleuol yng Nghymru a Phrydain.

Gan mod i wastad wedi dilyn athletau, ro’n i’n ymwybodol bod y rhedwyr gorau yn rhedeg traws gwlad, ond camp haf oedd athletau i mi fel gwyliwr, yn debyg iawn i seiclo – rhywbeth oedd yn diflannu o’r cyfryngau dros y gaeaf unwaith i’r tymhorau pêl-droed a rygbi ail-ddechrau.

Ond gofynnwch chi i unrhyw redwr pellter gwerth eu halen, ac fe ddywedan nhw wrthoch chi fod y tymor traws gwlad yn ran ganolog o’u tymor rasio ac yn allweddol i’w cynllun hyfforddi.

Agoriad llygad

Dwi’n ysgrifennu’r darn blog yma ar ôl dau benwythnos o rasio traws gwlad – Cynghrair Gwent (y ‘Gwent League’) ym Mhenbre i ddechrau, a phencampwriaeth Gorllewin Cymru’n ran ohono, ac yna Pencampwriaethau Ryng Ranbarthol Cymru yn Aberhonddu dros y penwythnos.

Ges i fy mlas cyntaf o draws gwlad ym Mhenbre flwyddyn yn ôl, a theg dweud ei fod un goblyn o agoriad llygad!

Dwi’n reit gystadleuol, ac wedi arfer brwydro yn agos at flaen y rasys lleol ond do’n i ddim hyd yn oed yn yr 50 uchaf yn ‘y Gwent’. Rhyw 450 o redwyr, pob un mewn fest clwb adnabyddus, a’r safon yn aruthrol o uchel – ma hi’n gêm hollol wahanol!

Nes i ddysgu tipyn o’r profiad, ac mae rasys y bythefnos ddiwethaf wedi bod yn well ond dwi’n teimlo bod gen i dal lot fawr i’w ddysgu.

Sut mae’n gweithio?

Mae ‘na ambell gynghrair traws gwlad Cymreig gan gynnwys Cynghrair Gogledd Cymru, Cynghrair Gorllewin Morgannwg ac ambell un arall, ond mae’n siŵr mai’r ‘Gwent’ ydy’r un uchaf ei safon.

Dwi’n credu bod old school yn ddisgrifiad priodol o sut mae pethau’n gweithio a dwi dal heb gael fy mhen rownd y peth yn iawn.

Tîm dynion Gorllewin Cymru yn yr Inter Regionals yn Aberhonddu

Yn gryno, yng Nghynghrair Gwent mae 6 ras, un bob mis rhwng Hydref a Mawrth, a chyfle i sgorio pwyntiau unigol a thîm ym mhob ras.

Y tîm ydy’r peth mawr – mae angen i bob rhedwr weld eu rheolwr tîm o leiaf awr cyn y ras iddo fo/hi gofrestru’r tîm a’r rhedwyr i gyd mewn da bryd. Does dim rhif i’w pinio ar eich fest, ond mae’n rhaid i chi wisgo fest swyddogol eich clwb.

Ar ôl i chi orffen rasio rydach chi’n cael tocyn gyda rhif eich safle (h.y. cyntaf = 1, ail = 2 a.y.b.) ac yn sgorio pwyntiau ar sail faint sy’n rhedeg a hynny’n cyfri at eich cyfanswm unigol chi, a chyfanswm y tîm ar gyfer y diwrnod a’r tymor. O be dwi’n ddeall, y 5 rhedwr cyntaf o bob tîm sy’n sgorio ac mae’r canlyniadau tîm yn cael ei sortio ar sail hynny.

Felly mae unigolion a thimau buddugol ym mhob ras unigol, a felly hefyd ar gyfer y gynghrair ar ddiwedd y tymor.

Dwi’n ymwybodol mod i’n weddol amwys gyda’r crynodeb yma gan mod i’n newydd i’r gamp. Tydi Clwb Rhedeg Aberystwyth chwaith ddim yn cystadlu yn y gynghrair, felly dwi wedi gorfod rasio fel ‘gwestai’ yn y rasus dwi wedi gwneud a chael gwneud hynny gan eu bod nhw’n rasus i ddewis tîm rhanbarthol neu’n Bencampwriaeth Gorllewin Cymru. Felly does gen i ddim profiad uniongyrchol o sut mae’r cynghreiriau’n gweithio.

Mwd Aberhonddu – roedd lot ohono, ond i gyd yn rhan o’r hwyl!

Mae’r pellteroedd yn amrywio rhywfaint, ond fel rheol yn ychydig dan 10k i ddynion, ac o gwmpas y 6k i ferched, ac oes, mae tipyn o ddadlau wedi bod ynglŷn â chydraddoldeb dros y blynyddoedd diwethaf!

Be sydd mor dda felly?

Mae ‘na redeg, mae ‘na rasio, ac mae ‘na rasio traws gwlad!

Heb os, mae rasio traws gwlad yn rasio pur.

Anghofiwch y watch a chael PBs, yr unig beth sy’n bwysig ydy mesur eich ymdrech a rasio’n erbyn y person sydd wrth eich hochr chi.

Mewn rasus ffordd, mae rhywun wedi arfer gweld grwpiau’n ffurfio o fewn y ras gyda bylchau amser rhwng rhain. Gyda thraws gwlad mae’n hynod gystadleuol o’r rhedwr cyntaf i’r olaf gydag eiliadau’n gwahanu pob rhedwr unigol fwy neu lai.

‘Didostur’ ydy’r ffordd fyswn i’n disgrifio’r rasio – allwch chi ddim fforddio arafu o gwbl neu bydd dau neu dri rhedwr wedi mynd heibio cyn i chi sylwi.

Dewi Griffiths sydd wedi ennill coron pencampwr Cymru 7 gwaith allan o’r 8 blynedd ddiwethaf (roedd wedi’i anafu yn 2018) a dwi wedi clywed Dewi’n sôn am ba mor bwysig ydy traws gwlad i’w hyfforddiant gaeaf. Mae’r rhedeg ar gae, ac yn aml mewn mwd trwm yn sicr o gryfhau’r coesau cyn y Gwanwyn.

Y peth arall ydy’r awyrgylch. Dwi’n hoff iawn o awyrgylch a chymdeithas y rhan fwyaf o rasus rhedeg, ond mae rhywbeth bach mwy arbennig ynglŷn â chystadlaethau traws gwlad. Mae pob clwb un gosod eu pabell i greu pentref athletwyr dros dro, a’r gwahanol grwpiau oedran yn cefnogi ei gilydd yn ystod y dydd.

Mwd, mwd a mwy o fwd

Er mod i’n awyddus i gystadlu ym Mhencampwriaeth Gorllewin Cymru, prif nod rhedeg ym Mhenbre eto wythnos diwethaf oedd paratoi ar gyfer yr Inter Regionals yn Aberhonddu ddydd Sadwrn diwethaf.

Mewn gwirionedd, hanner paratoad oedd o gan fod yr amgylchiadau’n wahanol iawn ar y ddau gwrs – mae Pembre yn gwrs sych, gydag ychydig o dwyni tywod i’w dringo – digon heriol, ond eithaf cyflym. Un gair sydd i ddisgrifio cwrs Aberhonddu – mudbath! Ond dyna ran o’r hwyl, a be well na rhedeg mewn mwd i gryfhau’r coesau!

Un o’r pethau da ynglŷn â chystadleuthau Rhyng Ranbarthol (Inter Regionals) ydy cael y cyfle i redeg gyda rhedwyr o glybiau eraill. Dwi wedi rasio’n erbyn Mark Hosman o Aberteifi, sy’n rhedeg i Bontypridd bellach, sawl gwaith ac roedd yn braf bod yn yr un tîm wythnos diwethaf

Mae ‘na rywbeth arbennig am ras rhyng ranbarthol a gweld timoedd y Gogledd, De, Dwyrain a Gorllewin yn mynd benben. Yn bersonol, er mod i heb redeg cystal a’r wythnos flaenorol, ges i ras soled ac yn ddigon ffodus i ddod adra gyda dwy fedal efydd – medal tîm y dynion dros 35 gyda Gorllewin Cymru a hefyd yr efydd unigol yn y categori hen ddynion (M35). Yn anffodus nes i fethu’r seremoni a chyfle i sefyll ar y podiwm gan mod i’n mwynhau cawod rhewllyd, ond angenrheidiol, ar y pryd!

A minnau wedi cael blas, mae’n rhywfaint o bechod gorfod cael egwyl o dras gwlad a throi nôl ar y lôn dros y cwpl o fisoedd nesaf, ond dwi’n gobeithio daw cwpl o gyfleodd i rasio ar gaeau mwdlyd yn y flwyddyn newydd, gyda Phencampwriaethau Cymru nôl ym Mhenbre ym mis Chwefror ar frig y rhestr.

Os nad ydach chi wedi rhoi tro ar rasio traws gwlad, neu heb wneud hynny ers dyddiau ysgol, yna gobeithio fod y darn yma wedi codi’r awydd ac mae dolenni isod i rai o’r cyfleoedd i wneud hynny.

Os ydach chi’n ymwybodol o fwy, yna plîs gadewch sylw isod.

Gwefan Cynghrair Gwent

Gwefan Cynghrair Gorllewin Morgannwg

Gwefan Cynghrair Gogledd Cymru

Pencampwriaeth Traws Gwlad Cymru

Canlyniadau llawn Pencampwriaethau Rhyng Ranbarthol Cymru – 16 Tachwedd.

Create your website at WordPress.com
Cychwyn arni