Nodwedd

Cadw at fy ngair

Hir yw pob ymaros ddywedodd rhywun, rhywdro. Ac mae unrhyw un dwi wedi mwydro ynglŷn â’r ffaith mod i am ddechrau blogio a phodledu yn y Gymraeg am redeg wedi bod yn aros peth amser am y post yma!

Ond, dwi’n hoffi meddwl mod i’n un sy’n cadw at fy ngair, er weithiau bod yr addewid yn cymryd yn hirach na’r disgwyl i ddwyn ffrwyth! Fyswn i’n gallu dweud rhywbeth tebyg am fy niddordeb i mewn rhedeg hefyd…ond mwy am hynny yn y man!

Felly be di’r syniad?

Wel, dwi’n wrandawr brwd o bodlediadau, yn arbennig rhai am bynciau penodol iawn sydd o ddiddordeb i mi. Mae rhain yn cynnwys podleiadau seiclo (niferrus), cerddoriaeth, hanes, trosedd / dirgelwch, pêl-droed, ac ambell un rhedeg. Dwi hyd yn oed wedi gwneud ychydig o bodledu fy hun ar ffurf ‘Pod Pêl-droed’ Golwg360 rai blynyddoedd yn ôl – mwy na thebyg y podlediad chwaraeon cyntaf yn y Gymraeg (hapus iawn i gael fy nghywiro).

Y syniad sydd wedi bod yn nghefn y meddwl, ac ar flaen fy nhafod ar adegau hefyd, ydy i ddechrau cyhoeddi podlediad yn trafod rhedeg…a dwi’n gobeithio y daw hynny rhywdro, ond ara deg ma dal iâr felly dyma ddechrau trafod y pwnc ar ffurf blog i weld faint o ddiddordeb sydd. Eto, dwi’n croesawu eich barn.

Cynnwys y blog

Mi fydda i’n trafod tipyn ar fy niddordeb a chefndir rhedeg i ar y blog yma, felly dwi ddim am gynnwys llith yn y post cyntaf yma, ond mi wna’i ddarn yn sôn ychydig am fy nghefnir yn fuan iawn er mwyn gosod cyd-destun.

Yn bwysicach na hynny ydy beth allwch chi ddisgwyl ar blog yma. Y gwir plaen ydy nad ydw i’n hollol siŵr eto! Yr hyn dwi’n gwybod ydy bod rhedeg yn bwysig iawn i mi, ac i lawer iawn o bobl eraill. Mae hefyd yn gamp sy’n dod yn fwy fwy poblogaidd, ac yn fy marn i yn cyfrannu’n helaeth at wella iechyd cenedlaethol, iechyd meddwl ac at gymuned a chymdeithas.

Yr hyn dwi’n gobeithio yn y bon ydy creu cynnwys fydd wrth fodd pobl sydd eisoes yn rhedeg ar unrhyw lefel, a chynnwys fydd gobeithio’n annog rhagor o bobl i ddechrau rhedeg.

Mae’n debygol bydd hyn yn cynnwys:

  • trafodaeth ynglŷn â newyddion yn y maes
  • trafodaeth ynglŷn â hyfforddi a rasio
  • cyngor amrywiol
  • erthyglau a llyfrau rhedeg
  • hanes y gamp
  • ambell gyfweliad ac adroddiad
  • efallai ychydig am chwaraeon eraill perthnasol

Dwi’n debygol o fynd i ambell gyfeiriad amgen ac annisgwyl hefyd…achos un fel’na ydw i!

Dim ond ambell syniad ydy rhain, cawn weld sut eith hi.

Dwi’n meddwl bod hynny’n ddigon am y tro, gan obeithio rhoi rhywfaint o flas i chi. Os ydach chi’n hoffi sut mae hyn yn swnio yna tanysgrifiwch i’r blog a/neu roi yn rhestr ffefrynnau eich porwr!

Mwy yn fuan!
Owain S

Buy Me A Coffee

Podlediad newydd – sgwrs gydag Angharad Davies

Dwi’n falch iawn i gyhoeddi bod trydydd pennod podlediad Y Busnes Rhedeg ‘Ma bellach wedi’i gyhoeddi ar-lein.

Mae cyfweliadau’r ddau bennod gyntaf gyda Gwyndaf Lewis, ac yna gydag Alaw Beynon-Thomas ac Arwel Evans wedi bod yn grêt a gobeithio byddwch chi’n cytuno bod y diweddaraf llawn cystal.

Yn y bennod yma dwi’n sgwrsio gydag Angharad Davies sy’n dod yn wreiddiol o Sir Gâr ond sydd bellach yn byw yn Galicia yn Sbaen.

Mae Angharad yn redwraig trac o safon uchel iawn ac wedi cynrychioli Cymru sawl gwaith dros y blynyddoedd. Ar ôl egwyl o’r gamp, mae nôl yn hyfforddi ac yn cystadlu ers diwedd 2019, wedi cael cryn lwyddiant cyn y clo mawr.

Mae’r sgwrs gydag Angharad yn mynd i sawl cyfeiriad ac yn amserol iawn o safbwynt ei phrofiadau yn Galicia yn ystod y cloi mawr, a’i barn ynglŷn â chydraddoldeb i ferched yn y byd rhedeg.

Cafodd y podlediad ei recordio jyst cyn iddi gystadlu ym Mhencampwriaethau Galicia, ac mae’n rhaid cymryd y cyfle i’w llongyfarch ar ei llwyddiant yn y pencampwriaethau hynny dros yr 800m a’r 1500. Llwyddodd Angharad i ennill y ddwy ras yn gyfforddus gyda’i hamser gorau erioed yn yr 800m, 2:13.02, yn ogystal â PB hefyd yn y 1500m sef 4:32.42.

Does dim amheuaeth fod Angharad yn mynd o nerth i nerth ac mae’n werth cadw golwg arni dros y misoedd nesaf.

Mwynhewch y podlediad:

Pennod 3 – Angharad Davies Y Busnes Rhedeg ‘Ma

Ym mhennod diweddaraf y podlediad mae Owain yn sgwrsio gyda’r athletwraig elité, Angharad Davies, Mae Angharad yn dod yn wreiddiol o Lanymddyfri, ond bellach yn byw yn Galicia, Sbaen. Ar ôl serennu fel rhedwraig ieuenctid ac wrth gamu i’r categori oedolion, bu iddi gymryd egwyl o athletau am gwpl o flynyddoedd. Bellach mae nôl yn cystadlu ar y trac dros y pellteroedd canolig, ac yn rhedeg yn well nag erioed. Yn y cyfweliad mae’n trafod her hyfforddi yn ystod y cloi mawr, cydraddoldeb i ferched yn y byd rhedeg a sawl pwnc amserol arall. Yn ystod y cyfweliad rydym yn trafod achos penodol yn ymwneud â diogelwch merched wrth redeg yn Sbaen. Dyma ddolen i’r erthygl sy’n dyfynu Angharad ynglŷn â hyn – https://www.runnersworld.com/women/a28368894/running-as-a-woman-in-spain/ Hefyd yn y podlediad yma, newyddion am record newydd yn Rownd y Paddy Buckley, llwyddiant pellach i Melissa Courtney-Bryant a chanlyniadau 10k Pont Hafren. ‘Golau’ gan .magi ydy’r dewis o gerddoriaeth yn y bennod yma – https://www.youtube.com/watch?v=oNbY1DcKRMc 
  1. Pennod 3 – Angharad Davies
  2. Pennod 2 – Alaw Beynon-Thomas ac Arwel Evans
  3. Pennod 1 – Gwyndaf Lewis

Math yn chwalu record y Paddy Buckley

Bydd unrhyw un sy’n darllen y blog yma’n rheolaidd yn gwybod fy mod i wedi datblygu bach o obsesiwn gyda’r ‘rownds mawr’ dros y blynyddoedd diwethaf. 

Efallai bod ‘obsesiwn’ yn air rhy gryf…ond yn sicr mae gen i chwilfrydedd mawr ynglŷn â’r Bob Graham Roundyn Ardal y Llynnoedd, y Ramsey Round yn Yr Alban, ac yn arbennig felly’r Paddy Buckley Round yn Eryri. 

Dwi’m yn rhedwr mynydd o gwbl, ond mae gen i barch mawr iawn at redwyr mynydd ac er bod y gamp yn llawer mwy niché, dwi’n ystyried y goreuon i fod yn llawn cystal athletwyr ag Eliud Kipchoge a Kenenisa Bekele. 

Copaon y Paddy Buckley

Mae’r tair rownd fawr yn tua 60 milltir yr un, gyda rhwng 27,000 a 30,000 troedfedd o ddringo, gan ddibynnu ar eich dewis o gwrs ond sy’n gorfod cynnwys hyn a hyn o gopaon mynyddoedd heriol. 

Yr her fawr i’r mwyafrif ydy cwblhau’r rownd dan 24 awr, ond gyda’r Paddy Buckley, sy’n fwy heriol na’r ddwy arall yn ôl pob sôn, mae’n debyg bod cymryd mwy na 24 awr yn ddigon derbyniol. 

Un o ganlyniadau’r cyfnod clo, a’r diffyg cyfleoedd i rasio, ydy gweld llawer iawn o redwyr yn troi at heriau FKT(Fastest Known Time) ac rydan ni wedi gweld sawl record arwyddocaol iawn yn cael eu gosod

Chwalu recordiau

Gosododd Beth Pascall record newydd anhygoel i ferched ar y Bob Graham ym mis Gorffennaf, ond mae FKT y rhedwr mynydd gorau yn y byd, Kilian Jornet (12 awr 52 munud) ar gyfer y B.G. yn mynd i fod yn anodd iawn, os nad amhosib, i’w guro. 

Ond o dipyn i beth, mae’r record ar gyfer y ddau rownd arall wedi cwympo dros yr wythnos diwethaf. 

Un o redwyr mynydd amlycaf Ewrop ar hyn o bryd ydy’r Albanwr Finlay Wild, sydd wedi ennill ras enwog Ben Nevis 10 gwaith yn olynol. Bu iddo hefyd dorri record y ‘Welsh 3000s’ llynedd, oedd yn sefyll ers 1988. 

Dros y penwythnos, ar 31 Awst, chwalodd Wild y record ar gyfer y Ramsey Round gan redeg y cwrs mewn 14 awr 42 munud a 40 eiliad. Roedd hyn dros awr a hanner yn gyflymach na record flaenorol Es Tresidder sef 16 awr 12 munud. Ac os nad ydy’r gamp yn ddigon anhygoel, fe wnaeth hynny’n llwyr ar ei liwt ei hun heb gefnogaeth. Anhygoel. 

Chapeu Math

O fwy o ddiddordeb personol i mi, ac i nifer o ddarllenwyr dwi’n siŵr, ydy’r ffaith bod FKT y Paddy Buckley wedi cwympo wythnos diwethaf hefyd. 

Ymdrech gyntaf Math Roberts

Nes i sgwennu darn ar ddechrau’r flwyddyn am y ffaith bod Damian Hall wedi gosod yr FKT ar gyfer y rownd ‘aeafol’, ac yntau hefyd oedd yn dal y record gyffredinol hefyd sef 17 awr 31 munud a 39 eiliad ers haf 2019.

Ro’n i’n ymwybodol fod y Cymro Math Roberts, sy’n rhedwr mynydd adnabyddus o Eryri, wedi rhoi crac ar y record ym mis Gorffennaf eleni a jyst methu gydag amser o 17:37:39 – cwta chwe munud yn brin!! 

Dwi’n siŵr i mi glywed sgwrs radio efo fo ar y pryd yn awgrymu ei fod o’n bwriadu rhoi tro arall arni ac fe ddaeth yr ymdrech honno ddydd Sadwrn (30 Awst). A’r tro hwn, fe redodd bron i awr yn gyflymach na’r ymdrech flaenorol gan osod record newydd o 16:38:30. Ymdrech aruthrol, a record fydd yn anodd iawn i’w guro.

Gyda’r Tour de France wedi dechrau, un peth sy’n teimlo’n briodol i’w ddweud – chapeau Math Roberts!

Yr ymdrech lwyddiannus o Strava Math Roberts

Marathon Llundain – cosbi’r cyflym

Dwi’n siŵr bod y rhan fwyaf sy’n darllen y blog yma wedi clywed y newyddion na fydd Marathon Llundain yn digwydd ar 4 Hydref eleni.

Dyma oedd y dyddiad newydd a osodwyd ar gyfer y ras enwog yn lle’r dyddiad gwreiddiol ym mis Ebrill wrth i COVID-19 gyrraedd Prydain. Ar y pryd roedd hynny’n swnio’n rhesymol, ond wrth i amser basio a’r pandemig ledaenu roedd y tebygolrwydd o gynnal ras i dros 40,000 o redwyr a thros dri chwarter miliwn yn gwylio ar y strydoedd yn edrych yn fwyfwy annhebygol.

Er i’r trefnwyr oedi’r penderfyniad…yn llawer rhy hir yn fy marn i…daeth y cyhoeddiad o’r diwedd na fyddai’r ras dorfol yn digwydd ym mis Hydref, na chwaith ym mis Ebrill 2021. 3 Hydref 2021 ydy dyddiad newydd y marathon yn ei ffurf arferol.

Mae’n debyg fod y trefnwyr wedi bod yn trafod a phrofi system weddol arloesol fyddai’n defnyddio system bluetooth er mwyn galluogi track and trace effeithiol ymysg y rhedwyr, ac mae’n ymddangos y gallai hynny fod wedi gweithio. Ond fel y byddech chi’n disgwyl, y dorf sy’n gwylio’r ras oedd y broblem fawr – byddai’n hollol amhosib i’r trefnwyr allu sicrhau cadw pellter a gweithredu track and trace ymysg y cannoedd o filoedd o gefnogwyr ar y cwrs.

Bydd ras elît yn llenwi’r bwlch mewn rhyw ffordd ar y diwrnod cofiwch, gyda chyfle i weld y ddau redwr marathon cyflyma’ erioed, Eliud Kipchoge a Kenenisa Bekele yn mynd benben dros 26.2 milltir. Prin y gellid labelu hwn fel Marathon Llundain, gyda’r ras i ddigwydd dros 19.8 lap o Barc St James, ond fe ddylai fod yn deledu da – nid annhebyg i ymdrech 1.59 Kipchoge ym mis Hydef llynedd efallai a ddennodd ddiddoreb mawr.

Ras Rithiol

Byddai Marathon Llundain eleni wedi’i gynnal am y deugeinfed tro, ac fel ymdrech arall i lenwi rhywfaint ar y bwlch, mae’r trefnwyr yn cynnig lle mewn ras rithiol i unrhyw un oedd â lle yn y ras.

Roedd y dyddiad cau ar gyfer hwn ddydd Llun, ond ar ôl ystyried yn ofalus mi wnes i benderfyniad i beidio manteisio ar y cyfle, ac mae cwpl o resymau am hynny.

Dwi wedi trafod tipyn ar rasio rhithiol yn ystod y cyfnod clo. Ro’n i’n sicr yn eu gweld nhw’n fuddiol ar y dechrau, ac yn ryw fath o ysgogiad a ffocws ar gyfer hyfforddi. Ond wrth i amser basio, fel cymaint o bethau eraill dros y misoedd diwethaf, mae’r ffatîg wedi cynyddu a dwi wedi blino arnyn nhw ers tipyn bellach.

Mi wnes i redeg marathon rhithiol ar yr wythnos roedd Llundain i fod ym mis Ebrill, fel esgus i orffen y bloc hyfforddi yn fwy na dim. Ond roedd meddwl am orfod rhedeg marathon llawn, caled, arall heb ddim gwirioneddol i ddangos amdano’n ormod i mi ar hyn o bryd.

Lle i bawb…ond ddim cweit

Nes i hefyd benderfyniad i beidio cofrestru am resymau egwyddorol, ac mae hyn yn fwy cymhleth, felly sticiwch efo fi!

Yn ôl yr wybodaeth gan Farathon Llundain, mae cyfle i bawb oedd â lle yn 2020 ohirio eu lle i 2021, 2022 neu 2023. Wel, bron pawb! Mae ‘na un eithriad, sef y rhedwyr hynny oedd wedi cael lle ‘Pencampwriaeth (Championship)’ neu ‘Da Am Oed’ (Good For Age)’ gydag amser mewn ras cyn Ionawr 2019.

Na’i drio egluro amseroedd Pencampwriaeth a Da am Oed yn gryno….

Fel bydd pawb yn gwybod, mae’n anodd iawn cael lle ym Marathon Llundain, ond mae tri opsiwn i bob pwrpas:

  1. Ceisio am le yn y balot – mae tua 17,500 o lefydd, ac fe ymgeisiodd 457,861 o bobl ar gyfer 2020…fel bach ydy’r gobaith!
  2. Cael lle gydag elusen – mae tua 15,000 o lefydd yn cael eu rhoi (neu eu gwerthu) i elusennau. Er mwyn cael un o’r rhain mae’n rhaid i chi godi dros £3000 fel arfer.
  3. Mae 6000 o lefydd yn cael eu cadw ar gyfer rhedwyr cryf, sydd wedi rhedeg marathon, neu hanner marathon mewn rhai achosion, mewn amser cyflym a cwoliffeio i’r ras – sef llefydd Pencampwriaeth a Da am Oed. Rhaid cael amser Da am Oed mewn marathon llawn ar gwrs cydnabyddedig. Mae modd cael lle Pencampwriaeth gydag amser mewn marathon llawn, neu hanner marathon.

Beth ydy amseroedd Da Am Oed?  Dyma rai 2020 i ferched:

A dyma rai 2020 y dynion:

Mae’r llefydd yn cael eu rhannu’n hafal, 3000 yr un, rhwng dynion a merched.

O ran amser Pencampwriaeth, dyma’r amseroedd sydd angen:

Marathon dynion – dan 2:45:00

Marathon merched – dan 3:15:00

Hanner Marathon Dynion – dan 1:15:00

Hanner Marathon Merched – dan 1:30:00

Mae’r ffenestr ar gyfer rhedeg yr amseroedd uchod i gyd fel arfer yn ddwy flynedd h.y. i gael lle GFA neu Bencampwriaeth ym Marathon Llundain 2020 roedd angen i chi redeg yr amser rhwng Ionawr 2018 a Ionawr 2020.

Ro’n i’n ddigon ffodus i fod wedi cael lle Pencampwriaeth ar ôl rhedeg yr amser angenrheidiol yn Hanner Marathon Caerdydd ym mis Hydref 2018. Y bwriad / gobaith wastad oedd rhedeg y marathon yn 2020, felly ro’n i o fewn y ffenest dwy flynedd a phopeth yn hynci dori. Hynny ydy, nes y newyddion diweddaraf!

Yn hytrach na jyst symud lle pawb i ras 2021, mae’r trefnwyr wedi penderfynu symud y ffenest ar gyfer rhedeg amseroedd Pencampwriaeth a GFA i Ionawr 2019, sy’n golygu bod fy amser i, a sawl un arall, bellach yn anghymwys ar gyfer Hydref 2021.

Ond i ysgafnhau’r siom, maen nhw’n cynnig lle yn y ras dorfol 2023 (!?!) i bawb oedd ag amser wedi’i osod rhwng aIonwr 2018 a Ionawr 2019….ac mae un cyfle arall i ni redeg yn 2021, sef wrth wneud y ras rithiol ar 4 Hydref, a rhedeg yr amser cwoliffeio unwaith eto!

Gyda risg o swnio’n chwerw, dwi’n gweld hyn yn rhyfedd iawn, ac mae gen i sawl problem gyda’r egwyddor.

Ro’n i’n hanner ofni y bydden nhw’n mynnu glynu at y ffenest ddwy flynedd arferol, er bod pawb ro’n i’n siarad gyda nhw’n teimlo mai symud lle 2020 pawb i 2021 fyddai’r peth teg dan yr amgylchiadau. Ond dwi’n hanner cydymdeimlo gyda’r syniad o sicrhau bod y safon yn uchel, ac yn cicio fy hun rywfaint am ddau hanner marathon nes i redeg yn 2020 oedd jyst tu allan i’r amser (yn enwedig y 1:15:10 yn Llyn Efyrnwy!)

Dwi’n weddol ffyddiog bod rhedeg 2:45:00 mewn marathon ffurfiol o fewn fy nghyrraedd, a nes i ystyried cael criw o pacers ynghyd i redeg rhannau o’r pellter gyda fi ar y dydd. Ond ydy hi wir yn werth yr ymdrech jyst er mwyn cael lle yn Hydref 2021? Rhedeg yn Ebrill 2020 yn benodol oedd y nod i mi am resymau personol, ac mae’r cyfle hwnnw bellach wedi mynd, felly dwi ddim wir yn teimlo’n gryf ynglŷn â phryd fyddai’n gwneud y ras yn y dyfodol.

Tu hwnt i drio cael lle yn Hydref 2021, byddai’r marathon rhithiol yma’n hollol ddibwynt – fyddai o ddim yn PB swyddogol, a ddim yn ymddangos ar fy Power of 10. Byddai’n lot gwell gen i redeg yr amser mewn ras go iawn rywdro yn y dyfodol.

Mae gen i amheuon hefyd ynglŷn â synnwyr annog pobl i redeg marathon caled (ac mae’n rhaid i’r rhan fwyaf ohonom ni redeg yn reit galed i dorri 2:45) ar ben eich hun, heb stondinau dŵr nac unrhyw gefnogaeth feddygol petai pethau’n mynd go chwith.

Yn ôl llawer o arbenigwyr, hyn a hyn o farathons cyflym sydd yng nghoesau rhywun – dyma pam fod y rhedwyr gorau’n cyfyngu eu hunain i un neu ddau mewn blwyddyn. Ydy hi wir yn gwneud sens i wastraffu bwled ar ras rithiol?

Y peth arall dwi’n gweld yn rhyfedd ydy bod y trefnwyr ar un llaw yn ceisio sicrhau hygrededd a safon y llefydd Pencampwriaeth/GFA trwy barchu’r ffenestr dwy flynedd arferol, ond ar y llaw arall yn fodlon tanseilio hynny trwy gynnig llefydd i bobl sy’n gwneud ras rithiol sy’n amhosib monitro. Mae’n siŵr bod ganddyn nhw ffordd o sicrhau na fydd hynny’n digwydd, ond mewn theori gallai rhywun wneud y marathon ar feic, neu rannu’r pellter gyda rhedwr arall. Neu beth os ydy rhedwyr cyflym yn cynnig gwisgo sawl oriawr a gwerthu eu hamser i bobl eraill am bris?

Yr ystyriaeth arall wrth gwrs ydy nad yw hon yn ffenestr ddwy flynedd lawn, gan nad oes unrhyw rasio ers misoedd – prin iawn fu’r cyfleoedd i redeg marathon neu hanner marathon cyflym yn 2020, a does wybod a fydd unrhyw gyfleoedd rhwng hyn a mis Ionawr 2021.

Rhaid talu £20 i gofrestru ar gyfer y ras rithiol, ac er mod i’n gyndyn i ddweud a chredu hynny, dwi’n ofni bod y trefnwyr yn rhoi budd ariannol uwchlaw lles rhedwyr yn yr achos yma. Dwi’n methu gweld unrhyw gyfiawnhad arall dros y penderfyniad. Os ydy hynny’n wir, mae’n siomedig iawn ac yn gwneud i mi gwestiynu fy awydd i redeg y ras yn y dyfodol.

Dwi wedi gweld sawl un yn ymateb yn chwyrn i hyn oll ar y cyfryngau cymdeithasol, ac mae deiseb ar y gweill hefyd.

Mae’n gyfnod heriol i bawb, a dwi’n parchu pob ymdrech gan drefnwyr i geisio sicrhau bod rasio’n ail-ddechrau’n ddiogel yn y dyfodol – dyma mae pawb am ei weld. Er mai nifer fach o bobl mae polisi Marathon Llundain yn effeithio, dwi’n ofni eu bod nhw’n cymryd cam gwag yn yr achos yma.

Recordiau yltra’n cael eu chwalu

Does dim amheuaeth ei bod hi’n oes aur i redeg yltra ar hyn o bryd, ac mae argyfwng Covid-19 a’r cloi mawr wedi ychwanegu at hynny. 

Nes i gyhoeddi darn gwpl o wythnosau nôl yn trafod FKTs, gan drafod rhai amseroedd gorau arwyddocaol oedd wedi eu gosod dros y dyddiau cyn hynny. Bron y gallwn i fod wedi ysgrifennu darn bob yn ail ddiwrnod ers hynny’n sôn am record yltra arall sydd wedi’i dorri.

Dyma ddiweddariad bach felly ar rai o’r pethau mwyaf trawiadol sydd wedi bod ar y gweill, a thri FKT arwyddocaol iawn a osodwyd dros y penwythnos. 

Chwalu FKT 31 mlwydd wythnos oed

Yn y darn blaenorol, fe soniais am y ffaith bod FKT 31 mlwydd oed Mike Hartley ar gyfer y Pennine Way wedi’i dorri gan John Kelly ar 16 Gorffennaf. 

Rai dyddiau’n ddiweddarach, daeth i’r amlwg fod Damian Hall, y rhedwr yltra gwych sy’n dal FKTs haf a gaeaf Rownd y Paddy Buckley, ar fin dechrau ymgais ei hun ar yr her 268 milltir. 

Gan wybod tipyn am hanes Hall, roedd gen i deimlad y byddai ganddo gyfle da iawn o dorri’r record. Gan wybod hefyd ei fod yn ymgyrchydd amgylcheddol, doedd hi ddim yn syndod chwaith clywed ei fod yn bwriadu casglu sbwriel wrth redeg hefyd! 

Chwalodd Hall amser John Kelly gyda thros dair awr i’w sbario – 61:35:15. Roedd Kelly, a Mike Hartley yna i’w longyfarch wrth iddo gwblhau’r daith, ac mae hynny’n nodweddiadol o’r heriau yma – mae deiliaid y record bob amser yn gefnogol, ac yn wir, yn barod i helpu ymdrechion i’w torri. 

Mae lluniau a fideos gwych o ymdrech Damian Hall ar wefan ei noddwyr, INOV-8

Beth a Bob

Dros y cwpl o flynyddoedd diwethaf, dwi wedi datblygu bach o obsesiwn gyda’r Bob Graham Round yn Ardal y Llynnoedd, ac ers darllen y gyfrol arddechog Feet in the Clouds gan Richard Askwith mae’r diddordeb wedi tyfu’n fwyfwy. 

Rhedwr mynydd gorau’r byd, Killian Journet sy’n dal y record ar gyfer y cwrs 66 milltir dros 42 o gopaon uchaf Ardal y Llynnoedd gydag amser boncyrs o 12 Awr 52 munud, oedd dros awr yn gynt na record y chwedlonnol Billy Bland oedd yn sefyll ers 36 o flynyddoedd. 

Mae record Bob Graham y merched wedi newid dwylo’n fwy rheolaidd yn ddiweddar. 

Gosodwyd y record o 18 awr a 6 munud gan yr anhygoel Nicky Spinks yn 2015 cyn i Jasmin Paris chwalu hyn flwyddyn yn ddiweddarach gydag amser o 15:24 fyddai’n amser anhygoel i’r dynion cyflymaf.

Cwympodd yr FKT eto ddydd Gwener diwethaf wrth i Beth Pascall gwblhau’r her mewn 14 awr a 34 munud – amser cwbl ryfeddol gan y ferch 32 oed o Swydd Derby, y 5ed amser gorau gan unrhyw un ar gyfer y cwrs. 

Dywed Pascall ei bod wedi penderfynu mynd am y Bob Graham ar ôl i’w hamserlen rasio gael ei chwalu gan Covid – mae ei henw yn y llyfrau hanes diolch i’r pandemig, a bydd yn anodd iawn curo yr amser. 

LEJOG 

Does dim dau heb dri medden nhw, a’r trydydd FKT anhygoel i ddal y sylw dros y penwythnos oedd hwnnw ar gyfer ‘LEJOG’, sef y daith o Land’s End yng Nghernyw i John O’Groats yn Yr Alban.

Yr athletwraig yltra Carla Molinaro sydd wedi dwyn y penawdau gan redeg y cwrs 874 milltir mewn 12 diwrnod, 30 munud ac 14 eiliad a churo’r RKT a osodwyd gan Sharon Gayter llynedd (12 diwrnod, 11 awr, 6 munud a 7 eiliad). 

Er mwyn torri’r FKT bu’n rhaid i Molinaro redeg rhwng 12 ac 16 awr bob dydd, oedd yn cyfateb i tua 73 milltir y dydd – pellter gwallgof. Gwerth nodi gyda llaw bod Sharon Gayter yn un o’r rhedwyr a’i chefnogodd n ystod yr ymdrech. 

Mae’n debyg gyda llaw fod ymdrech ar y gweill ar hyn o bryd gan Dan Lawson, sylfaenydd cwmni ReRun Clothing, i redeg LEJOG mewn llai na 10 diwrnod. Dwi ddim yn sicr os ydy hwn yn ymdrech FKT, ond y record i ddynion ar hyn o bryd ydy 9 diwrnod, 2 awr a 26 munud a osodwyd gan Andrew Rivett yn 2002. 

Gyda llaw, mae ymdrech Rhys Jenkins i osod FKT ar gyfer rhedeg llwybr arfordir Cymru dal ar y gweill, ac yn mynd yn dda – mwy am yr ymdrech ar y blog diweddar yma

Lansio Podlediad Y Busnes Rhedeg ‘Ma

Hir yw pob ymaros meddai rhywun, rywdro.

Wel, o’r diwedd, mae’r aros ar ben ac mae pennod gyntaf podlediad Y Busnes Rhedeg ‘Ma yn gweld golau dydd!

Efallai bydd rhai yn cofio darllen fy narn blog cyntaf beth amser nôl, oedd yn sôn am fy nyhead i gyhoeddi podlediad yn trafod rhedeg yn y Gymraeg. Yn wir, dwi’n sôn am wneud hynny ers sawl blwyddyn bellach, a hyd yn oed wedi dechrau recordio ambell waith ers hynny!

Am resymau amrywiol, nes i byth lwyddo i gymryd y cwpl o gamau olaf yna, sef golygu a chyhoeddi’r podlediau peilot yma. Mae’n ymddangos mai’r hyn oedd angen i wneud hynny yn y diwedd oedd stori wirioneddol dda gan redwr sydd, yn fy marn i beth bynnag, wedi llwyddo i ysbrydoli.

Dwi’n falch iawn felly mai gwestai cyntaf podlediad Y Busnes Rhedeg ‘Ma felly ydy Gwyndaf Lewis. Mae cyfnod y cloi mawr wedi bod yn heriol i Gwyndaf mewn sawl ffordd, ac mae’n trafod hynny mewn mwy o fanylder yn y podlediad. Heb ymhelaethu’n ormodol, mae wedi defnyddio rhedeg, a dwy her redeg eithafol fel arf i fynd i’r afael â chyfnod anodd, a helpu eraill wrth wneud hynny. Ysbrydoliaeth heb os.

Y gobaith ydy cyhoeddi podlediad yn weddol rheolaidd, unwaith y mis yn sicr. Cyfweliadau gyda rhedwyr fydd asgwrn cefn y podlediadau, ond gydag ambell eitem yn ymwneud â rhedeg, ynghyd â cyflwyniad i bach o gerddoriaeth hefyd!

Mae gen i restr hyd fy mraich o bobl fyswn i’n hoffi sgwrsio â nhw ar y pod, ond fyswn i’n falch iawn i glywed awgrymiadau gan ddarllenwyr/gwrandawyr hefyd – sylwadau isod neu gyrrwch nodyn ar Facebook / Twitter.

Gobeithio bydd y podlediad ar gael ar y llwyfannau arferol, ond fe alla gymryd bach yn hirach i gyrraedd rhai o’r rhain (yn enwedig iTunes mae’n debyg). Mae o ar Anchor, Spotify, Castbox, Pocket Casts a chwpl o lefydd eraill yn barod.

Dwi allan o bractis braidd, felly ma’r ymdrech gyntaf yma fymryn yn amrwg…ond gobeithio bydd y podlediadau’n gwella wrth fynd yn eu blaen.

Gobeithio byddwch chi’n mwynhau’r bennod gyntaf, ond plîs, rhowch wybod eich barn a gadewch adolygiad os yn bos!

Pennod 3 – Angharad Davies Y Busnes Rhedeg ‘Ma

Ym mhennod diweddaraf y podlediad mae Owain yn sgwrsio gyda’r athletwraig elité, Angharad Davies, Mae Angharad yn dod yn wreiddiol o Lanymddyfri, ond bellach yn byw yn Galicia, Sbaen. Ar ôl serennu fel rhedwraig ieuenctid ac wrth gamu i’r categori oedolion, bu iddi gymryd egwyl o athletau am gwpl o flynyddoedd. Bellach mae nôl yn cystadlu ar y trac dros y pellteroedd canolig, ac yn rhedeg yn well nag erioed. Yn y cyfweliad mae’n trafod her hyfforddi yn ystod y cloi mawr, cydraddoldeb i ferched yn y byd rhedeg a sawl pwnc amserol arall. Yn ystod y cyfweliad rydym yn trafod achos penodol yn ymwneud â diogelwch merched wrth redeg yn Sbaen. Dyma ddolen i’r erthygl sy’n dyfynu Angharad ynglŷn â hyn – https://www.runnersworld.com/women/a28368894/running-as-a-woman-in-spain/ Hefyd yn y podlediad yma, newyddion am record newydd yn Rownd y Paddy Buckley, llwyddiant pellach i Melissa Courtney-Bryant a chanlyniadau 10k Pont Hafren. ‘Golau’ gan .magi ydy’r dewis o gerddoriaeth yn y bennod yma – https://www.youtube.com/watch?v=oNbY1DcKRMc 
  1. Pennod 3 – Angharad Davies
  2. Pennod 2 – Alaw Beynon-Thomas ac Arwel Evans
  3. Pennod 1 – Gwyndaf Lewis

Cymro’n mynd am FKT llwybr arfordir Cymru

Darn bach byr yn dilyn y blog diweddaraf ynglŷn â’r holl heriau FKT diweddar…

Yn dilyn cyhoeddi’r blog hwnnw fe dynnodd Huw Euron ar Twitter fy sylw at y ffaith bod Cymro’n mynd am FKT llwybr arfordir Cymru, gan ddechrau heddiw. 

Rhys Jenkins ydy’r athletwr dan sylw, ac mae’n dod o Benarth. 

I gwblhau’r her epig bydd rhaid iddo redeg 870 o filltiroedd ar hyd arfordir Cymru, gan ddechrau yn Fferi Buddug (Queensferry) yn Sir y Fflint, a gorffen yng Nghas-gwent (Chepstow). Bydd unrhyw un sydd wedi cerdded rhannau o lwybr yr arfordir yn gwybod ei fod yn fryniog, a bydd rhaid i Rhys ddringo cyfwerth â 4.5 gwaith Everest ar ei daith.

O ie, ac i guro’r FKT sy’n sefyll ar hyn o bryd, bydd rhaid iddo orffen mewn llai na 20 diwrnod 12 awr a 55 munud.

Her fawr

Gŵr o Seland Newydd, James Harcombe, sy’n dal y record ar hyn o bryd, a hynny ers Mai 2017. 

Gwerth nodi mai’r FKT ar gyfer rhedeg gyda chefnogaeth ydy hon (‘supported’) – mae FKTs ar wahan ar gyfer hunan-gefnogi (‘self supported’), ac o bosib heb gefnogaeth (‘unsupported’) … er mod i’n methu ffeindio’r record ar gyfer yr olaf o’r rhain. Lee Butters sy’n dal yr FKT ar gyfer rhedeg hunan-gefnogaeth – 26 diwrnod, 15 awr a 44 munud.

Dwi ddim am fynd i fanylu ynglŷn â’r gwahaniaeth rhwng rhain i gyd ar hyn o bryd gan ei fod o’n gymhleth!! 

Maen swnio fel her aruthrol. Ar un pryd, mi wnes i gael y syniad o redeg y llwybr fel rhyw fath o her bersonol – gwyliau bach corfforol…nes i mi weld rhai o’r ffeithiau uchod! 

Ydy Rhys yn mynd i allu ei gwneud hi? Wel, mae ganddo fo gystal cyfle ag unrhyw un. Rhys oedd y Cymro cyntaf i gwblhau ras enwog Badwater yn yr Unol Daleithiau. Bydd unrhyw un sydd wedi darllen llyfr ‘Eat and Run’ gan Scott Jurek yn gwybod tipyn am hon – 135 milltir sy’n dechrau yn Death Valley, a gorffen ar Mount Whitney sy’n 8,360 troedfedd o uchder, gan deithio trwy anialwch poetha’r byd.

Mae’n rhaid i chi gael CV cryf jyst i ennill lle yn y ras honno, ac roedd Rhys i fod nôl yno eto eleni ond i COVID-19 roi stop ar y cynlluniau. 

Mae modd i chi dracio ymgais Rhys, gyda’r manylion ar wefan ei dîm, Rokman. Mae hefyd yn codi arian at dair elusen, CF Warriors, NSPCC a Maggie’s, Caerdydd ac mae gwahoddiad i chi ymuno i’w gefnogi am rai milltiroedd os ydach chi ffansi (manylion amserlen ar wefan Rokman eto).

Mae ‘na gyfweliad gyda Rhys ar bodlediad Life of Tri (sydd hefyd ar YouTube) os ydach chi awydd gwybod mwy amdano. 

Mensh i Gwyndaf a Guto

Gan mod i’n trafod Llwybr yr Arfordir, dwi am roi mensh fach fer i her arall a gwblhawyd wythnos diwethaf. 

Dau ffrind, Gwyndaf Lewis a Guto Harries benderfynodd deithio Llwybr yr Arfordir Sir Benfro gan godi arian at elusen Get The Boys a Lift – elusen iechyd meddwl pwysig.

Doedd hon ddim yn FKT, ond dal yn her fawr wrth iddyn nhw redeg 186 milltir a dringo uchder Everest dros 7 diwrnod. 

Mae Gwyndaf yn un o ddarllenwyr y blog, yn foi da, ac wedi codi arian at lwyth o elusennau dros y blynyddoedd diwerthaf. Dwi’n gobeithio gallu ei gyfwel do’n fuan i gael mwy o’r hanes.

Roedd ‘na eitem fach neis am yr her ar Heno, S4C wythnos diwethaf sy’n egluro mwy:

Llongyfarchiadau mawr bois!

Be FKT?

Na, does dim yn anweddus am y blog yma (gobeithio) felly gwell dechrau trwy egluro beth ydy ‘FKT’…

FKT = ‘Fastest Known Time’

Os ydach chi’n dilyn y cyfryngau rhedeg, a’r rhai rhedeg mynydd, trêls ac yltra dros yr wythnos neu ddwy ddiwethaf, byddwch chi wedi dod ar dras y term a’r hashnod #FKT sawl gwaith mae’n siŵr.

Y rheswm syml am hynny ydy gan fod nifer o ‘Fastest Known Times’, neu recordiau rhedeg pellter i bob pwrpas, wedi eu gosod yn ddiweddar.

Beth yn union ydy Fastest Known Time felly?

Yn gryno, maen nhw fel arfer yn recordiau rhedeg pellter ‘arbennig’ penodol. Mewn theori, gallwch greu eich her eich hun, a gall fod o unrhyw bellter, ond mae bri arbennig i heriau pell iawn, ac ar gyrsiau diddorol y bydd pobl eraill yn awyddus i’w efelychu.

Hyd y gwn i, dydy FKT ddim hyn cyfri fel record byd ‘swyddogol’ ond yn y cylchoedd rhedeg gwirioneddol hardcôr, mae kudos arbennig iddyn nhw.

Mae’n werth bwrw golwg ar dudalen ganllawiau gwefan Fastest Known Time i gael gwell syniad o’r math o beth maen nhw’n hyrwyddo. Fe welwch fan hyn bod ganddyn nhw ‘Premier Routes’ maen nhw’n annog ar gyfer y flwyddyn, ac mae rhain dros y byd i gyd.

Mae gwefan Fastest Known Time hefyd yn cynnwys rhestr o ymdrechion sydd ar y gweill, ac mae modd i chi dracio’r athletwyr yma.

Pawb a’i nain

Diddorol iawn dwi’n clywed chi’n dweud, ond pam sôn am hyn rŵan? Wel, oherwydd mae’n ymddangos fod pob rhedwr yltra a’i nain wedi bod yn rhoi tro ar FKT ers i’r rheolau cloi mawr lacio rhywfaint.

Dros y bythefnos ddiwethaf yn unig rydan ni wedi gweld ambell FKT arwyddocaol iawn yn Lloegr a’r Alban…

3 Gorffennaf – gyda’r rheolau teithio 5 milltir yn llacio penderfynodd y rhedwr yltra James Stuart i roi tro ar FKT y John Muir Way ar draws Yr Alban, gan chwalu’r record ar gyfer y cwrs 134 milltir. Rhedodd o Helensburgh yn y Gorllewin, trwy Gaeredin, a gorffen yn Dunbar ar arfordir Dwyrain Yr Alban mewn 21:53:22 – ac roedd hynny 7 awr yn gyflymach na’r FKT blaenorol! Dyma fideo fideo byr o’r antur hir:

11 Gorffennaf – fe osododd y rhedwr mynydd Kim Collison FKT newydd ar gyfer y nifer o ‘Wainwrights’ roedd modd rhedeg mewn 24 awr (mwy am y Wainwrights yn y blog am ffilm Paul Tierney). Roedd y record flaenorol gan Mark Hartell yn sefyll ers 23 mlynedd – 77 copa mewn 23 awr a 47 munud. Llwyddodd Kim Collison i gwblhau 78 copa – 145km mewn pellter gyda 11,750 metr o ddringo! Wff.

12 Gorffennaf – llwyddodd Sabrina Verjee i gwblhau cylch o fynyddoedd y Wainwrights i gyd ar unwaith. Y ferch gyntaf i wneud hynny, a’r trydydd cyflyma erioed ar ôl y dynion Paul Tierney a Steve Birkinshaw. 214 copa yn ardal y llynnoedd, 318 milltir a 36,000m o ddringo mewn 6 diwrnod, 17 awr a 51 munud – rhyfeddol. Er hynny, ers cwblhau’r her mae Sabrina wedi datgan nad ydy hi eisiau i’r ymdrech gael ei gyfri fel FKT gan ei bod wedi derbyn ychydig o gymorth wrth ddod lawr ambell fynydd oherwydd anaf i’w phen-glin. Mae hyn yn dweud tipyn am yr athletwr.

16 Gorffennaf – record hirdymor arall yn cael ei dymchwel wrth i John Kelly osod amser gorau ar gyfer y Pennine Way. Cwrs 268 milltir yn rhedeg o Edale yn Swydd Derby i Kirk Yetholm ar y ffin rhwng Lloegr a’r Alban. Roedd Mike Hartley yn dal y record ers 1989 cyn i John osod amser o 2 ddiwrnod, 16 awr a 46 munud yr wythnos hon – 34 munud yn gynt na’r amser gorau blaenorol.

Ffocws gwahanol

Dim ond detholiad bach o’r FKTs diweddar mwyaf trawiadol sydd yma, dwi’n weddol siŵr fod sawl un arall dros y cwpl o wythnosau diwethaf dwi heb ddod ar eu traws. Ond pam felly?

Wel, does dim rasys arferol ar hyn o bryd wrth gwrs – y math o rasys fyddai efallai’n cipio’r penawdau newyddion fel arfer, felly mae cyfle i’r rhedwyr yltra, sy’n gamp mwy niché, ddisgleirio.

Gyda dim rasio ar y gorwel chwaith, mae heriau FKT yn rywbeth bach (neu ‘fawr’ yn fwy addas efallai) i droi ffocws atyn nhw. Mae rhedeg yltra yn gamp social distancing berffaith – rhywbeth y gallwch chi wneud yn unigol, neu gyda chriw bach o gefnogwyr, ac yn aml ar gyrsiau diarffordd lle byddwch chi’n dod ar draws ychydig iawn o bobl eraill.

Dwi wedi dweud sawl gwaith ar y blog nad ydw i’n rhedwr mynydd, nac yn rhedwr yltra chwaith – y cyflymder ydy apêl mwyaf rhedeg i mi. Ond dwi’n cyfaddef hefyd fy mod i wedi datblygu diddordeb sylweddol mewn heriau mawr dros y cwpl o flynyddoedd diwethaf – y rownds mawr, Bob Graham a Paddy Buckley yn arbennig, ond dwi hefyd yn chwilfrydig ynglŷn â heriau aml-ddiwrnod. Mae rhyw deimlad o antur a rhamant ynghlwm â nhw sy’n amhosib ei anwybyddu i rywun sy’n mwynhau’r awyr agored, a phrofi eu corff.  

Rhaid cyfaddef hefyd fod gen i ambell syniad am anturiaethau epig yng nghefn fy meddwl ers peth amser hefyd. Un peth dwi wedi trafod gyda sawl person ydy rhedeg llwybr arfordir Bae Ceredigion i gyd rywdro yn y dyfodol, ac yn sicr dwi’n gobeithio ychwanegu at y cymalau yng Ngheredigion dwi eisoes wedi gwneud dros yr haf. Mae gen i hefyd gwpl o syniadau eraill o rŵts epig gweddol leol fyswn i’n hoffi eu gwneud rywdro, a dwi wedi dechrau edrych o ddifrif ar rhain yn ddiweddar…a pham lai?

Ar hyn o bryd, does dim llawer o sôn am rasio yn y dyfodol agos. Gan ystyried hynny, o bosib mai eleni ydy’r cyfle i drio ambell her wahanol, a phwy a ŵyr, efallai osod ambell FKT o’r newydd i eraill drio eu curo.

Prif Lun: map Strava ymdrech FTK llwyddiannus Kim Collison

Strava – caeth i’r kudos

Wythnos diwethaf cefais wahoddiad ar raglen Radio Cymru Aled Hughes i drafod enwau segments Strava. 

Roedd o’n gyfle hefyd i drafod dafnydd Strava yn ehangach – rhywbeth dwi wedi meddwl tipyn amdano dros y cyfnod cloi. 

Mae tipyn o sôn wedi bod am yr holl redwyr newydd sydd wedi ymddangos dros y cyfnod yma, yn benodol felly yn ystod cyfnod cyntaf y cloi gyda’r rhyddid i ymarfer unwaith y dydd yn un o’r unig gyfleodd i adael y tŷ yn ôl canllawiau’r llywodraeth. 

Yn sicr dwi wedi gweld llawer mwy o bobl yn ymuno – wrth gysylltu eich cyfrif Strava gyda’ch Facebook rydach chi’n cael hysbysiad pan fo ffrind FB yn ymuno â Strava, a dwi wedi colli cownt ar sawl un o’r rhain dwi wedi derbyn yn ddiweddar. 

Er nad ydy hynny’n wir am y rhedwyr hirdymor i gyd, dwi’n sicr yn croesawu yr holl redwyr newydd, a’r ffaith eu bod nhw’n troi at Strava. Dwi wedi edrych ar gwpl o apps eraill dros y cyfnod yma, ond does dim un hyd yma’n cynnig cystal adnodd gwybodaeth a rhyngweithio â Strava (rhowch sylw isod os allwch chi awgrymu rhai da i’w trio). 

O’r hyn dwi wedi gweld, ynghyd â Zoom, Strava ydy un o enillwyr mawr argyfwng COVID-19. Y sôn ydy bod y nifer sydd wedi lawr lwytho’r app wedi dyblu ers Ionawr 2020 ac mae hynny’n agor posibiliadau mawr i’r cwmni sydd hyd yma heb feistrioli’r her o wneud elw. 

Yr hyn sy’n gwneud Strava’n well nag apps ymarfer corff eraill yn fy marn i ydy’r elfennau rhyngweithiol. Yn sicr tydi Strava ddim yn yr un categori o gyfrwng cymdeithasol â Facebook a Twitter eto, ond i gynulleidfa benodol mae’n llawer mwy perthnasol. Hynny ydy, does gan 90% o’ch ffrindiau/dilynwyr Facebook a Twitter ddim diddordeb o gwbl mewn llun o’ch Garmin yn dangos eich bod chi wedi rhedeg 10k mewn 45 munud – ar y llaw arall, mae 90% o’ch dilynwyr Strava yn sicr gyda diddordeb yn hyn. Ac ar ben hynny, maen nhw’n deall yn union beth mae hyn yn golygu i chi, ac yn mynd i ymateb yn gadarnaol trwy roi kudos neu sylw bach o ganmoliaeth. 

Y da, y drwg a’r ffit

Cofiwch chi, dwi ddim yn dweud fod Strava’n dda i gyd. Dwi’n credu bod nifer o beryglon ynghlwm â’r platfform, fel pob cyfrwng cymdeithasol arall. Ond o fod yn ymwybodol o’r manteision ac anfanteision, ac o’ch defnydd personol o’r app, mae modd ei ddefnyddio’n effeithiol er budd eich iechyd a ffitrwydd. 

Beth am ddechrau gyda’r peryglon? Sut yn y byd all app sy’n eich annog i gadw’n ffit fod yn ddrwg i chi? 

Y man dechrau, fel gyda phob cyfrwng cymdeithasol am wn i, ydy’r peryg o fynd yn gaeth iddo a gadael iddo reoli eich bywyd, neu’n fwy penodol eich hyfforddi. Dwi’n credu mai’r peth mawr i osgoi ydy dechrau pob ymarfer yn meddwl am sut mae o’n mynd i edrych ar Strava. Rydan ni gyd yn euog o wneud gormod weithiau, a pheidio gwneud digon o redeg hawdd, ac os ydach chi eisiau i’ch cyfartaledd cyflymder ar bob ryn edrych yn gyflym, wel mae’r peryg yn amlwg. 

Yn gysylltiedig â hyn mae’r demtasiwn i edrych ar beth mae pawb arall yn gwenud a chymharu eich hyfforddi chi gyda hynny, neu geisio efelychu. 

Yn sicr mae Strava’n gallu bod yn ddefnyddiol o ran codi syniadau am sesiynnau newydd, ond mae pawb yn wahanol ac mae angen i bawb ffeindio beth sy’n gweithio iddyn nhw, nid i rywun arall. Trwy efelychu rhywun arall a pheidio darganfod beth sy’n gweithio i chi, dyna lle mae’r peryg o anaf. A cofiwch, yn debyg iawn i Instagram a Facebook mae pobl yn dewis a dethol yr hyn maen nhw’n dangos ar Strava ac efallai nad ydy bywyd yn fêl i gyd. 

Ac yna mae ganddoch chi’r segments,  sy’n gallu bod yn hwyl, ond mae’r ‘cythraul’ yn gallu cydio…a phobl yn gallu gwneud bach o ffyliaid o’u hunain wrth frwydro bach yn rhy frwdfrydig dros segment. Dwi eisoes wedi trafod rhywfaint ar hyn mewn darn blog blaenorol, ac mae’r ffaith bod modd i bawb weld eich ‘elapsed time’ ar weithgaredd Strava bellach yn amlygu’r @stravawankers yn fwy nag erioed! 

Yr elfennau defnyddiol

Er fod ambell drap hawdd cwympo mewn iddynt ar Strava, ar y cyfan dwi’n credu ei fod yn arf defnyddiol iawn i redwyr. Dyma rai o’r mantesion…

Ysgogiad – Dwi’m yn gystadleuol iawn pan ma hi’n dod at segments, ond byddai pawb yn cyfaddef ei bod hi’n braf bachu coron neu le yn y deg uchaf nawr ac yn y man. Maen nhw hefyd yn gallu bod yn ffordd dda o fesur gwelliant, yn enwedig y segment hirach sydd efallai’n ddringfa fawr neu lŵp poblogaidd. Os ydach chi’n clocio eich amser personol gorau yna mae’n dangos datblygiad. Ond cofiwch gymharu gyda’ch amseroedd blaenorol chi yn hytrach na rhai pobl eraill! 

Darganfod – Mae segments yn gallu bod yn ddefnyddiol wrth chwilio am rŵt newydd, yn enwedig yn rhywle anghyfarwydd. Dwi wedi defnyddio’r adnodd chwilio segment sawl gwaith pan dwi ffwrdd o adref yn rhywle gwahanol i gael syniad o’r rŵts poblogaidd yn lleol. Os ydy cwrs yn cynnwys nifer o segments yna gallwch chi fod yn weddol ffyddiog fod y lwybrau’n rai diogel a chyfeillgar i redwyr. Mae hi hefyd yn reit braf rhedeg rŵt am y tro cyntaf a dod ar draws segment ar hap, a gweld pa redwyr eraill sydd wedi troedio’r un cwrs – byddwch chi’n adnabod un neu ddau o’r enwau’n fwy aml na pheidio. 

Cymuned – Dwi’n sôn yn aml am gyfoeth y gymuned redeg, a dwi wir yn meddwl nad oes cymuned debyg iddi. Mae Strava’n ran o’r gymuned honno erbyn hyn, a dyma’r platfform gorau ar gyfer ymgysylltu’n ddigidol gyda rhedwyr eraill ac efallai gymharu nodiadau. Yn sicr yn ystod cyfnod y cloi, pan mae’r rhan fwyaf ohonom wedi bod yn rhedeg yn unigol, mae wedi cynnig modd i redwyr ryngweithio. 

Kudos – Heb os mae mwy i fywyd na ‘likes’, ond mae kudos ar Strava yn gallu bod yn annogaeth fach ddefnyddiol, ac yn aml iawn bydd rhedwyr eraill yn barod iawn gyda’u sylwadau cefnogol os fyddwch chi wedi gwneud ymdrech lew. 

Cofnod – Rydan ni fel rhedwyr yn gallu bod bach yn obsessive – sawl un ohonoch chi sydd wedi cyrraedd nôl at ddrws y tŷ gyda’r watch yn dangos 4.9 milltir, a throi rownd i orffen y 0.1 ychwanegol? Rhaid peidio poeni gormod am gyrraedd rhyw nifer penodol o filltiroedd bob wythnos, ond mae Strava yn ffordd dda o gadw cofnod o’r hyn rydach chi’n gwneud, ac mae hyn yn gallu bod yn ddefnyddiol wrth edrych nôl ar beth weithiodd i chi cyn rhedeg ras dda yn y gorffennol. Mae hyn hefyd yn dda er mwyn sicrhau nad ydach chi’n codi’r nifer milltiroedd wythnosol yn rhy gyflym fel sy’n demtasiwn weithiau. Mae’r adroddiad diwedd blwyddyn yn gallu bod yn ddifyr hefyd, ac mae’n braf edrych nôl tua cyfnod y Nadolig ar yr hyn rydach chi wedi cyflawni dros y flwyddyn a fu. Er hynny, mae llawer o redwyr yn cadw log papur hefyd, lle mae modd gwneud ambell nodyn mwy personol o bosib – dwi wedi dechrau gwneud hynny eleni. 

Heriau – dwi ddim yn creu bod yr heriau rhedeg ar Strava cystal â’r rhai seiclo eto, ond mae’r bathodynnau digidol am gwblhau pellter penodol, neu ddringo 2000m mewn mis yn sicr yn ysgogiad i rai. Dros y cyfnod diwethaf dwi hefyd wedi gweld sawl clwb neu grŵp rhedeg yn gosod heriau i’r aelodau. Mae clwb gwych Sarn Helen yn Llanbed wedi bod yn gosod heriau hwyliog i’r aelodau’n wythnosol ac mae hyn i’w weld yn cynnal yr ysbryd yn ystod y cyfnod cloi. Un o’r cynharaf, a gorau, oedd wrth i un o’r rhedwyr greu 13 o segments cudd  rownd Llanbed i’r lleill geisio darganfod – dwi’n meddwl bod wy Pasg i’r un oedd yn ffeindio’r nifer fwyaf! 

Dwi’n meddwl bod manteision Strava’n dipyn mwy na’r anfanteision a byswn i’n annog unrhyw un sy’n newydd i redeg i greu cyfrif i weld beth sydd ganddo i’w gynnig. Jyst cofiwch am y peryglon hefyd a phan ddaw at hyfforddi bod pawb yn wahanol. Cofiwch hefyd fod yna etiquette pan ddaw at segments yn arbennig – peidiwch disgyn i’r categori ‘Ross Barkey 5k’! 

Dwi am sgwennu darn arall yn trafod segments yn benodol yn fuan, felly cadwch olwg am hwnnw, a croeso mawr i chi sôn am eich profiadau o ddefnyddio Strava yn y sylwadau isod. 

Gormod o rasio

Dwi’n meddwl mod i angen brêc fach o rasio.

Datganiad rhyfedd iawn o ystyried y sefyllfa rydan ni ynddi ar hyn o bryd, lle mae pob ras redeg ers diwedd mis Mawrth wedi eu gohirio, ac amheuaeth mawr ynglŷn â’r gobaith o weld unrhyw rasys yn cael eu cynnal cyn diwedd y flwyddyn. 

Wedi dweud hynny, mae rasys rhithiol heb os wedi llenwi bwlch yn ddiweddar, gan gynnig rhywfaint o ysgogiad, a rhyw fath o ffics cystadleuol i nifer fawr o redwyr clwb rhwystredig. 

Nes i ysgrifennu fy mlog cyntaf yn trafod rasio rhithiol nôl ar ddiwedd mis Mawrth, yn fuan iawn ar ôl y cloi mawr, ac ar y penwythnos lle ddylen i fod wedi bod yn rhedeg 10k Bae Caerdydd. Yn lle hynny, ro’n i’n rhedeg ‘ras’ 10k ar ben fy hun yn Aberystwyth – ras rithiol fach wedi ei threfnu gan drefnydd cwpl o rasys lleol yn Aberteifi. 

Roedd y cysyniad o ras rithiol yn rhywbeth newydd iawn i mi ar y pryd, ond ers hynny mae rasys o’r fath wedi dod yn gyffredin iawn, a bron bod gormod o ddewis o rasys i’w gwneud bob penwythnos. 

Dwi wedi bod yn frwd iawn drostyn nhw ar y cyfan, yn eu gweld nhw fel cyfle i gefnogi rasys bach sy’n methu digwydd eleni, fel modd o gefnogi elusen, fel ffordd o gadw mewn cysylltiad ag aelodau eraill o’ch clwb a chlybiau eraill, ac fel rhyw fath o ysgogiad ar gyfer parhau i hyfforddi’n weddol galed. 

Felly pam y datganiad agoriadol i’r darn yma felly? 

Dyma grynhoi’r holl rasys rhithiol dwi wedi cymryd rhan ynddyn nhw ers dechrau’r locdown:

Diwedd Mawrth

10k rithiol RHFC (yn lle 10k Bae Caerdydd)

Ebrill

Virtual Great Welsh Marathon

Mai

Ras Filltir Bannister BMC (dwy ymdrech gan fod y gyntaf ar gwrs anghymwys – doh!)

5k Athletau Cymru

Cyfres 5k Rheadr – Ras 1

Ras Filltir Athletau Cymru (dwy ymdrech gan mod i ddim yn fodlon â’r gyntaf!)

Cyfres 5k Rheadr – Ras 2

Mehefin

Ras gyfnewid Clwb Rhedeg Llanelwedd (2 x shifft 45 munud – bron 16 milltir)

Cyfres 5k Rheadr – Ras 3

Relay Ffordd 5k BMAF

Time Trial 10 Milltir Clwb Athletau Aberystwyth

Gweld be dwi’n feddwl! 

Troi’n faich

Roedd y rasys rhithiol cyntaf yn reit ddiddorol, yn bach o novelty, ond erbyn hyn maen nhw wedi dechrau mynd yn faich…ac fe allwn i fod wedi gwneud sawl un arall fel ras 3k y BMAF a ras 10k rithiol Deiniolen wythnos diwethaf. Gormod o bwdin!

Er mod i wedi blino rhywfaint erbyn hyn, dwi wedi gweld gwerth yn y rasys rhithiol yma, ac efallai fod bai arna’i am drio cefnogi cymaint â phosib ohonyn nhw yn hytrach na dewis a dethol. Dwi wedi teimlo rheidrwydd i wneud i raddau. 

Heb os roedd y cwpl o rai cyntaf yn ddefnyddiol wrth i mi orffen y bloc hyfforddi marathon – roedd y 10k rhithiol cyntaf yna’n ffordd dda i fesur lle’r o’n i wedi cyrraedd o ran ffitrwydd, ac yn sicr roedd y marathon rhithiol yn darged i anelu tuag ato. 

Dwi hefyd wedi mwynhau…os mai dyna’r gair, yr her o bellter gwahanol y milltir…ac wedi penderfynu bod rhedeg milltir fflat owt yn brofiad afiach! 

Ond, o’r cyfan, dwi’n credu mai’r rasys tîm fu’r rhai mwyaf gwerth chweil, gan roi cyfle i aelodau’r clwb ryngweithio â’i gilydd a chystadlu gyda chlybiau eraill. 

Roedd diwrnod Ras Gyfnewid Clwb Rhedeg Llanelwedd ar 30 Mai yn un reit gofiadwy i ddweud y gwir. Nes i ysgrifennu adroddiad o’r diwrnod ar gyfer BroAber360, wrth i ddau dîm Clwb Athletau Aberysth gael tipyn o lwyddiant. Yr her oedd i bob clwb gyfro cymaint o filltiroedd â phosib dros union 15 awr – dechrau am 5am, a gorffen am 8pm. Roedd y rhan fwyaf o dimau’n gofyn i bob rhedwr wneud un shifft o awr, gydag ambell amrywiad o redwr yn gwneud 30 munud neu awr a hanner fan hyn a fan draw. 

Penderfynodd ein tîm ni ddilyn strategaeth ychydig yn wahanol, gyda 10 rhedwr yn unig yn rhedeg dau gymal 45 munud yr un. Dwi wedi gwneud sawl ‘diwrnod dwbl’ gydag un ryn hawdd ben bore, ac un sesiwn galetach yn y prynhawn. Dyma’r tro cyntaf i mi wneud dau ryn galed, neu redeg dwy ras i bob pwrpas, mewn un diwrnod. Roedd yn brofiad, ac fe dalodd ar ei ganfed wrth i’r tîm ddod i’r brig ymysg y 60 o dimau, a 1100 o redwyr, fu’n cystadlu. 

Ond yr hyn oedd yn wych am y diwrnod oedd y trafod a chefnogi ymysg y rhedwyr yn ystod y dydd – y banter fel petai. Ar-lein ar un llaw, ond hefyd allan ar y ‘cwrs’ – ro’n i’n ddigon ffodus i weld aelod o’r tîm arall, yn eu fest clwb, yn ystod fy nau gymal a gallu cynnig gwaedd o gefnogaeth. 

Safon y rhedwyr hŷn

Y ras tîm arall oedd ras gymal 5k y BMAF, oedd yn wahanol iawn i’r ras 15 awr, ond oedd hefyd yn wych o ran hybu rhywfaint o ysbryd tîm. Roedd hon yn cael ei chynnal dros wythnos, gyda chyfle i redeg eich cymal rhwng 14 a 20 Mehefin. Roedd angen chwech rhedwr ar gyfer creu tîm yn y categori 35-44 oed, 4 ar gyfer tîm 45-54 oed, a thri rhedwr ar gyfer timau yn y categorïau hŷn. 

Roedd tipyn o sôn am y ‘National Road Relays’ a gynhaliwyd yn rhithiol nôl ar ddechrau mis Ebrill, gyda llwyth o redwyr yn rhedeg amseroedd anhygoel dros 5k (adroddiad ar wefan Fast Running). Roedd fersiwn y BMAF (British Milers Athletics Federation) yn gyfle i’r rhedwyr hŷn, dros 35 oed wneud eu marc. Ac yn sicr fe wnaethon nhw hynny, gydag ambell ganlyniad yn dal y llygad yn arbennig. 

Y gŵr ddaeth i’r brig oedd  y rhedwr rhyngwladol, Paul Martelletti mewn 14:41, gyda Chris Livesey yn ail mewn 14:45 ac Andy Coley-Maud yn cwblhau’r tri uchaf mewn 14:47 – amseroedd gwallgof o gyflym. Y Cymro cyntaf oedd Juan Delgado o Glwb Roadents Pontypridd mewn 15:10. 

Y ferch gyntaf oedd Elizabeth Davies mewn 16:54 gyda Sophie Delderfield yn ail (17:13) ac Elizabeth Renondeau. Mae’r canlyniadau unigol yn llawn ar wefan y BMAF

Dwi am dynnu sylw’n benodol at ambell enw arall, sef Tim Hartley (52 oed) gydag amser o 15:45, Clare Elms (56 oed) yn rhedeg 18:01, ac yr enwog Tommy Hughes (60 oed) yn rhedeg 16:11. Mae Tommy yn destun blog arall yn y dyfodol yn sicr (Googlwch y boi!)

Roedd y ras yn dyblu fel pencampwriaethau cenedlaethol ar gyfer y timau. Tîm hynod o gryf Pontypridd oedd y cyntaf o’r Cymry yn y categori dynion 35-44, ac Les Croupier o Gaerdydd yn rheoli’r holl gategoriau eraill ymysg y dynion, gan ddod i’r brig ymysg yr oedrannau 45-54 a 55-64, 65-74. 

O ran y merched, Les Croupier oedd y tîm i’w curo unwaith eto, yn ennill y categori 35-44 a  45-54, ond, roedd llwyddiant i fercher Aberystwyth yn y categori 55-64 – llongyfarchiadau mawr i Maggie Collinborn (22:01), Anita Worthing (22:34) a Jane Bailey (26:41). Canlyniadau llawn y timau eto, ar wefan y BMAF

Bu 3,300 yn cystadlu yn y ras yma, a llwyddwyd i godi £12,000 at elusen Cancr Mac Millan – dyma un peth da arall am y rasys rhithiol yma. 

Y fantais fawr gyda rasys rhithiol ydy nad oes rhaid teithio i’w cyrraedd wrth gwrs – gallwch chi ddewis amser sy’n gyfleus ar y dyddiad dan sylw, a jyst mynd amdani. Felly mae’r temtasiwn i gofrestru’n gallu bod yn ormod i’w wrthod! Yr anfantais ydy eich bod chi’n tueddu i redeg yr un cwrs/cyrsiau bob tro, sydd braidd yn ddiflas. 

Ond wrth gwrs, tydyn nhw ddim hanner cystal a rasys go iawn. 

Rŵan ar ôl yr holl rasio rhithiol, dwi’n teimlo’n flinedig…wedi llosgi allan braidd, felly egwyl fach amdani. Wedi dweud hynny, mae Athletau Cymru’n cynnal ras 10k rhithiol mewn pythefnos….

Dychwelyd i rasio

O’r diwedd, mae’r camau cyntaf, gofalus (ar y cyfan), yn cael eu cyflwyno i ryddhau rhywfaint ar y cloi mawr. 

Mae rhai’n feirniadol o’r hyn sy’n cael ei gyflwyno’n Lloegr yn arbennig, tra fod Cymru, Yr Alban a Gogledd Iwerddon i’w gweld yn symud ychydig yn arafach ac yn fwy gofalus. 

Beth bynnag eich barn, tydi’r sefyllfa bresennol ddim yn gynaliadwy am byth, a chyn hir neu hwyrach mae’n rhaid ceisio ail-gydio mewn bywyd arferol…beth bynnag fydd hwnnw. 

Yn ogystal â rhagor o fusnesau’n agor eu drysau ac ysgolion i ail-agor ddiwedd mis Mehefin, mae’r byd chwaraeon wedi dechrau cymryd camau i ail-ddechrau. Mae cynghrair bêl-droed y Bundesliga yn Yr Almaen eisoes wedi dechrau chwarae gemau tu ôl i ddrysau caëdig ers cwpl o wythnosau, ac Uwch Gynghrair Lloegr wedi cyhoeddi bydd gemau’n ail-ddechrau ar 17 Mehefin. 

Mae rasio ceffylau ym Mhrydain eisoes wedi ail-gydio ynddi ers 1 Mehefin, er mawr boddhad i’r gweinidog iechyd, Matt Hancock mae’n ymddangos! 

Rydyn ni hefyd yn gwybod fod seiclwyr ar y lefel uchaf, gan gynnwys Geraint Thomas, wedi cael caniatad i deithio i Ffrainc er mwyn dechrau hyfforddi, gyda gobaith bydd modd i’r Tour de France ddechrau ar y dyddiad hwyrach o 20 Awst. 

Rheoli a chyfyngu

Ond lle mae hyn i gyd yn gadael rhedeg? Oes ‘na unrhyw obaith y gwelwn ni unrhyw gyfleodd i rasio cyn diwedd 2020? Fydd Marathon Llundain yn digwydd ar y dyddiad newydd o 4 Hydref? 

Does dim amheuaeth fod heriau’n wynebu ail-gyflwyno chwaraeon o bob math. Mae rhai yn haws na’i gilydd, yn enwedig ar y lefel uchaf e.e. mae modd i’r Uwch Gynghrair brofi pob un chwaraewr a swyddog sydd yn y stadiwm. Mae hynny wrth gwrs y lawer mwy o bobl na’r 22 chwaraewr sydd ar y cae, ond trwy chwarae mewn stadiwm gwag o gefnogwyr, mae modd cyfyngu ar y niferoedd o bobl sy’n dod i gysylltiad â’i gilydd. 

Mae athletau, a rhedeg yn arbennig, yn fater gwahanol. Ar y cyfan dyma gamp sy’n bennaf yn digwydd yn yr awyr agored, sy’n beth da ar y naill law, ond ar y llall sy’n llawer anoddach ei reoli o ran cyfyngu ar y nifer o bobl sy’n dod ynghyd. 

Ar hyn o bryd, mae Athletau Cymru wedi gwahardd gweithgarwch athletau ffurfiol nes 19 Mehefin, a chystadlu wedi’i wahardd nes 30 Mehefin. Wythnos diwethaf fel gyhoeddwyd dogfen ‘Lifting Athletics Out of Lockdown’ gan y sefydliad sy’n cynnig rhyw fath o ganllaw a chynllun sy’n cyd-fynd â pholisi Llywodraeth Cymru. 

Mae’n werth darllen y ddogfen hon – er fod yr amserlen wrth gwrs yn amwys, mae’n rhoi syniad o drefn y camau nesaf. Mae ‘na elfen o ddehongliad hefyd. Ar hyn o bryd, does dim llawer wedi newid hyd y gwela i, gyda’r canllaw i hyfforddi’n unigol ac i rasio’r rhithiol yn unig. Gan obeithio bydd yr achosion yn parhau i leihau, dwi’n synhwyro y byddwn ni’n cyrraedd sefyllfa i allu hyfforddi mewn grwpiau bach iawn, gan gadw pellter o 2m mewn rhai wythnosau…ond bydd rhaid aros cryn amser eto nes gallu rasio. 

Mae hyn yn anodd i lawer o redwyr – er ein bod ni i gyd yn mwynhau hyfforddi, yn aml iawn paratoi ar gyfer ras benodol ydy’r prif ysgogiad i wneud hynny, ac yn sicr mae’r boddhad yn fwy o weld y cynnydd. Dwi’n mawr obeithio y gwelwn ni ryw fath o rasio yn yr hydref, ond yn ansicr ynglŷn ag ym mha ffurf fydd y rasio hynny’n digwydd.  

Dim rasys mawr

Yn bersonnol, ac er mawr siom, dwi’n amheus iawn a fydd modd i Farathon Llundain ddigwydd yn ei ffurf arferol ym mis Hydref. Ddiwedd Mai cafwyd datganiad gan Gyfarwyddwr Marathon Llundain, Hugh Brasher, oedd yn awgrymu ansicrwydd sylweddol ynglŷn â’r digwyddiad, gydag awgrym o gynnal ras elite yn unig, fel a gafwyd ym Marathon Tokyo ym mis Mawrth. Mae nifer y rhedwyr mewn ras fawr fel hon, dros 40,000, wrth gwrs yn broblematig o ystyried natur y feirws yma, ond yn fwy na hynny rhaid ystyried y cannoedd o filoedd o bobl sy’n gwylio’r ras, yn aml yn sefyll yn agos i’w gilydd am gyfnod hir. 

Ers i mi ddechrau ysgrifennu’r darn yma, daeth y newyddion am ohirio Hanner Marathon Caerdydd nes 28 Mawrth 2021. Dwi’n gweld y penderfyniad yn un cynnar, ond nid ar chwarae bach y gwnaed y penderfyniad – dyma ras fwyaf Cymru erbyn hyn. 

Gyda Marathon Llundain wedi’i symud i’r un dyddiad ag oedd Hanner Caerdydd i fod, 4 Hydref, mae hyn yn taflu rhagor o amheuaeth ynglŷn a photensial cynnal ras fwyaf Prydain eleni. 

Gobeithio mod i’n anghywir, ond fy marn i ar hyn o bryd ydy na welwn ni unrhyw rasys mawr yn ystod 2020. Dwi’n credu mai’r gobaith mwyaf sydd gyda ni ydy gweld ail-gyflwyno rasys bach, lleol, lle mae modd cyfyngu ar y nifer o redwyr sy’n cofrestru, ac mae unrhyw dorf yn mynd i fod yn fach. 

Angen dyfeisgarwch

Yn wreiddiol, ar ddechrau’r cloi mawr, ro’n i’n credu y byddai Parkrun yn un o’r digwyddiadau rhedeg cyntaf i ail-ymddangos – bellach dwi’n ofni y gallai fod gyda’r hwyra’. Rhan o’r hyn sy’n gwneud Parkrun mor wych ydy rhyddid y peth – mae o am ddim, a gall unrhyw un ddod ar unrhyw fore Sadwrn. A hynny’n union fydd yn gwneud ail-gyflwyno Parkrun mor anodd – bydd hi’n amhosib rheoli faint o bobl sy’n dod, ac ar y dydd Sadwrn cyntaf nôl, bydd pawb eisiau bod yna, yn redwyr hen a newydd.

Mae’n llawer mwy tebygol y gallwn ni weld rasys bach, gyda chyfyngiad o gant neu ddau o redwyr a phawb i gofrestru ymlaen llaw. Hyd yn oed wedyn, dwi’n credu bydd rhaid i drefnwyr fod yn ddyfeisgar, ac ystyried fformatau amgen ar gyfar y rasio er mwyn cyfyngu’r nifer o bobl sy’n dod i gysylltiad a’i gilydd. 

Er enghraifft efallai y gwelwn ni fwy o rasio arddull time trial fel rydan ni’n gweld mewn seiclo, gyda rhedwyr yn dechrau hanner munud ar ôl ei gilydd. Mae’r dystiolaeth yn awgrymu fod y risg o drosglwyddo COVID yn yr awyr agored yn isel yn enwedig os ydy pobl yn dod i gysylltiad a’i gilydd am amser byr iawn (e.e. wrth redeg heibio i rywun). Mae’n debygol felly mai’r risg mwyaf i redwyr mewn ras fyddai wrth iddynt ymgasglu ar y linell ddechrau i ddisgwyl y gwn. 

Opsiwn arall posib fyddai dechrau rhedwyr mewn grwpiau llai, digon bach i sicrhau 2m o bellter rhwng pawb. 

Os ydw i’n iawn, efallai daw rhywbeth cadarnhaol o hyn i gyd, ac y gwelwn ni hwb mawr  i rasys bach lleol – gobeithio’n wir. 

Mae’n drueni mawr os na welwn ni Parkrun yn dychwelyd yn fuan, yn enwedig o ystyried yr holl redwyr newydd sydd wedi ymddangos yn ystod cyfnod y cloi. Parkrun ydy’r cyflwyniad perffaith, a mwyaf hygyrch, i ddigwyddiadau rhedeg ac yn ei dro, rasio. 

Un awgrym dwi wedi clywed ar gyfer ail-gyflwyno Parkrun ydy’r syniad y gellid gwasgaru’r amseroedd dechrau e.e. bod un am 7:30, un a, 8:00, un am 8:30 a.y.b a fod pawb yn gorfod bwcio eu slot er mwyn gwasgaru’r rhedwyr. Mae hyn i raddau’n groes i ethos Parkrun wrth gwrs, ond mae’n ystyriaeth posib dan yr amgylchiadau. 

Mae’n bur debyg y bydd rhaid i bron bob agwedd o fywyd newid ac addasu am fisoedd, ac efallai blynyddoedd i ddod, gan gynnwys y calendr rasio. Gall hynny gynnig cyfleoedd newydd wrth gwrs, a gobeithio bydd y gymuned redeg yn gallu ymateb i’r heriau a bod yn feiddgar wrth ail-gyflwyno digwyddiadau’n raddol dros y cyfnod nesaf. 

Create your website at WordPress.com
Cychwyn arni