Marathon Eryri: Rhagolwg o farathon fwyaf Cymru

Mae ‘na sawl marathon arall, ond does dim un fel Marathon Eryri.

Dwi heb redeg marathon eto – y bwriad ydy rhedeg yn Llundain fis Ebrill. Dwi wastad wedi isio rhedeg marathon Llundain ers yn ifanc, a ddim wir yn rhedeg. Mae’n debyg bydd y byg yn cydio unwaith fyddai wedi rhedeg y gyntaf, ond ar hyn o bryd dwi’n dweud mai Marathon Eryri ydy’r unig un arall dwi wir isio ei rhedeg.

Er bod ymdrechion i sefydlu marathon Casnewydd yn arbennig, hon ydy marathon genedlaethol Cymru yn fy llygaid i. Yn cael ei rhedeg yng nghalon Eryri, ac yn cylchu’r Wyddfa, mae’n cynrychioli’r wlad yn fwy nag yr un ras arall efallai.

Ac mae’n galed, yn uffernol o galed.

Mae 838 medr o ddringo i gyd, sy’n gyfartaledd o 36 medr y filltir. Mae hynny’n cyfateb i dros dair milltir yn ychwanegol o redeg ar fflat, felly gallech chi ddweud ei bod yn agos at 30 milltir o ras mewn gwirionedd. Prin fod unrhyw ran o’r cwrs yn fflat, ac mae’r dringfeydd caletaf reit ar ddechrau, a reit ar ddiwedd y ras – dringfa Pen y Pas (1,100 troedfedd) yn dechrau wedi cwta ddwy filltir i gynhesu’r coesau, ac yna wedi 22 milltir ar ôl pasio trwy Waunfawr daw’r ddringfa hunllefus 1,200 troedfedd Bwlch y Groes. Afiach.

Nid yw hon i’r gwangalon, ac mae gen i barch mawr at unrhyw un sy’n gorffen y ras yma.

Poenus ond poblogaidd

Er gwaetha’r her, mae’n ras hynod boblogaidd ac yn llenwi’n gyflym iawn – yn wir, roedd y 3000 o lefydd wedi mynd ymhen 20 munud eleni!

Oherwydd ei phoblogrwydd, mae’r trefnwyr yn gorfod cyflwyno system ballot ar gyfer y ras yn 2020, gyda chofrestru’n agor ar 1 Rhagfyr eleni.

Mae gen i ddiddordeb mawr yn y ras sy’n cael ei chynnal ddydd Sadwrn yma, 26 Hydref felly a phwy fydd yn brwydro am y fuddugoliaeth.

Er y byddai’n wych gallu gweld Marathon Eryri’n fyw, mae’n rhaid canmol cyfrej uchafbwyntiau blynyddol S4C o’r ras. Bydd y rhaglen yn cael ei darlledu am 18:00 nos Sul yma, gydag ail-ddarllediadau ddydd Mercher nesaf am 15:05 a ddydd Sadwrn nesaf am 16:00.

Ffefrynnau eleni

Enillydd y ras llynedd oedd y rhedwr gwych o Eryri, Russell Bentley, a hynny’n gyfforddus mewn 2:38:21, gyda Martin Green o Redwyr Gogledd Cymru’n ail mewn 2:43:16 a Robert Weeks o East Hull Harriers yn drydydd (2:45:51).

Fydd Bentley ddim yn rhedeg eleni, ond mae sawl enw amlwg fydd yn awyddus i gipio’r fuddugoliaeth.

Un o’r enwau mwyaf diddorol ar y llinell ddechrau, ac yn sicr un o’r ffefrynnau am y teitl eleni ydy’r rhedwr yltra rhyngwladol, Tom Evans.

Mae Evans yn enwog am ei gampau dros bellteroedd llawer hwy na 26.2 milltir – daeth yn drydydd yn un o rasus pellter anoddaf y byd, y Marathon des Sables, yn 2017, sef ras 156 milltir trwy ddiffeithdir y Sahara. Yna, llynedd llwyddodd i ennill ras  CCC yr UTMB (Ultra Trail du Mont-Blanc) cyn ennill y Coastal Challenge Costa Rica a South Downs Way 50.

Mae cyfweliad da gydag Evans yn rhifyn diweddaraf Runners World, ac er mai’r pellteroedd mawr sy’n ei ddiddori fwyaf, mae ganddo farathon 2:26 ar ei CV ers 2017 ac fe redodd hanner marathon 65 munud yn gynharach eleni. Yn ôl y cyfweliad RW, mae’n llygadu’r marathon yng Ngemau’r Gymanwlad 2022 a Gemau Olympaidd 2024. Y ffefryn clir yn fy marn i.  

Un allai wthio Evans ydy Callum Rowlinson o Glwb Salford. Mae gan Rowlinson yntau amser o 2:26:30 ym Marathon Manceinion eleni, a hanner marathon 68:47 yn Llyn Efyrnwy fis diwethaf (cymrwch olwg ar fy adroddiad o honno).

Hogia lleol

Mae gen i ddiddordeb mawr mewn gweld sut hwyl fydd Tom Roberts o Feirionydd yn cael yn ei farathon cyntaf.

Mae Tom wedi rhedeg tri hanner marathon dan 69 munud eleni, gan gynnwys 10 uchaf yn Llyn Efyrnwy a chipio’r fuddugoliaeth yn Yr Amwythig ddechrau’r mis. Rhedwr cyflym iawn, ond cryf hefyd ag yntau’n bencampwr hanner marathon trêl Cymru eleni ac wedi bod yn nhîm rhedeg mynydd Cymru. Mae hefyd yn hyfforddi gyda Russell Bentley, enillydd 2016 a 2018, sy’n sicr o fod yn fantais.

Dau enw arall i’w taflu i’r pair yn ras y dynion, sef y rhedwr mynydd Mercia Fell, Dan Connolly, a’r gŵr oedd yn ail llynedd, Martin Green. Dwi’n weddol gyfarwydd â Green ac wedi rasio yn ei erbyn, heb lawer o lwyddiant, ambell waith. Rhedodd ei amser gorau ar gyfer y marathon yn Llundain eleni (2:30:53), ond mae’n anodd ei weld yn gwella ar ei safle yn y ras yma llynedd.

Ras y merched

Roedd tipyn o sioc yn ras y merched llynedd wrth i Anna Bracegirdle o Ynys Môn gipio’r teitl mewn 3:06:02 yn ei hail farathon yn unig. Mae’r ferch ifanc yn ôl i amddiffyn ei theitl eleni, ac wedi rhedeg PB o 2:52:39 ym Marathon Manceinion yn gynharach yn y flwyddyn.

Mae’n debyg mai ei phrif wrthwynebydd fydd Andrea Rowlands o glwb Eryri. Trydydd oedd Rowlands llynedd, ond mae wedi ennill y ras yn y gorffennol a gorffen ar y podiwm droeon.

Un enw arall posib ymysg y merched ydy Shona Crombie-Hicks o Glwb Athletau Tewkesbury. Hi yw’r ferch sydd â’r amser gorau i’w henw yn y ras, ond mae’r 2:38 a redodd yn Berlin yn ymestyn nôl i 2005. Er hynny, mae wedi rhedeg dan dair awr yn gyson ers hynny gan gynnwys 2:57:50 ym Manceinion llynedd.  

Dyna syniad i chi o rai o’r enwau i gadw golwg amdanyn nhw fory, ond y gwir amdani ydy y gall unrhyw beth ddigwydd mewn marathon, yn enwedig un mor heriol ar Eryri. A dyna’n union sy’n gwneud hon yn ras mor ddifyr.

Cyhoeddwyd gan Owain Schiavone

Boi bach o bob dim!

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

Create your website at WordPress.com
Cychwyn arni
%d bloggers like this: