Tymor Traws Gwlad

Dwi’n mynd i rannu cyfrinach gorau rasio efo chi – rhedeg traws gwlad!

Debyg nad ydy hyn yn fawr o gyfrinach i’r rhedwyr profiadol cofiwch, y rhai ohonoch chi sydd wedi bod yn rasio ers eu dyddiau ysgol…ond i mi mae o wedi bod yn agoriad llygad diweddar.

Er mod i’n rhedeg erioed, dwi dal yn weddol newydd i’r byd rasio o ddifri, ac yn arbennig felly i rasio traws gwlad. Ches i fawr o gyfle i redeg yn yr ysgol yn anffodus – ffwtbol neu rygbi oedd popeth – ond yr un cof sydd gen i o redeg yn yr ysgol uwchradd ydy ennill lle yn y tîm traws gwlad yn y flwyddyn gyntaf, a rasio’n erbyn ysgolion eraill gogledd Cymru ym Mangor os dwi’n cofio’n iawn.

Yn anffodus, ddaeth y cyfle fyth wedi hynny a nes i ddim rhedeg yn gystadleuol eto nes dechrau gwneud ambell 10k yn fy ugeiniau – misspent youth go iawn yn chwara ffwtbol ac ambell gêm rygbi!

Mae’n debyg mai dyna pam ro’n i wastad yn meddwl mai rhywbeth i blant ysgol oedd rhedeg traws gwlad. Y gwir amdani ydy mai traws gwlad ydy’r rasio mwyaf cystadleuol yng Nghymru a Phrydain.

Gan mod i wastad wedi dilyn athletau, ro’n i’n ymwybodol bod y rhedwyr gorau yn rhedeg traws gwlad, ond camp haf oedd athletau i mi fel gwyliwr, yn debyg iawn i seiclo – rhywbeth oedd yn diflannu o’r cyfryngau dros y gaeaf unwaith i’r tymhorau pêl-droed a rygbi ail-ddechrau.

Ond gofynnwch chi i unrhyw redwr pellter gwerth eu halen, ac fe ddywedan nhw wrthoch chi fod y tymor traws gwlad yn ran ganolog o’u tymor rasio ac yn allweddol i’w cynllun hyfforddi.

Agoriad llygad

Dwi’n ysgrifennu’r darn blog yma ar ôl dau benwythnos o rasio traws gwlad – Cynghrair Gwent (y ‘Gwent League’) ym Mhenbre i ddechrau, a phencampwriaeth Gorllewin Cymru’n ran ohono, ac yna Pencampwriaethau Ryng Ranbarthol Cymru yn Aberhonddu dros y penwythnos.

Ges i fy mlas cyntaf o draws gwlad ym Mhenbre flwyddyn yn ôl, a theg dweud ei fod un goblyn o agoriad llygad!

Dwi’n reit gystadleuol, ac wedi arfer brwydro yn agos at flaen y rasys lleol ond do’n i ddim hyd yn oed yn yr 50 uchaf yn ‘y Gwent’. Rhyw 450 o redwyr, pob un mewn fest clwb adnabyddus, a’r safon yn aruthrol o uchel – ma hi’n gêm hollol wahanol!

Nes i ddysgu tipyn o’r profiad, ac mae rasys y bythefnos ddiwethaf wedi bod yn well ond dwi’n teimlo bod gen i dal lot fawr i’w ddysgu.

Sut mae’n gweithio?

Mae ‘na ambell gynghrair traws gwlad Cymreig gan gynnwys Cynghrair Gogledd Cymru, Cynghrair Gorllewin Morgannwg ac ambell un arall, ond mae’n siŵr mai’r ‘Gwent’ ydy’r un uchaf ei safon.

Dwi’n credu bod old school yn ddisgrifiad priodol o sut mae pethau’n gweithio a dwi dal heb gael fy mhen rownd y peth yn iawn.

Tîm dynion Gorllewin Cymru yn yr Inter Regionals yn Aberhonddu

Yn gryno, yng Nghynghrair Gwent mae 6 ras, un bob mis rhwng Hydref a Mawrth, a chyfle i sgorio pwyntiau unigol a thîm ym mhob ras.

Y tîm ydy’r peth mawr – mae angen i bob rhedwr weld eu rheolwr tîm o leiaf awr cyn y ras iddo fo/hi gofrestru’r tîm a’r rhedwyr i gyd mewn da bryd. Does dim rhif i’w pinio ar eich fest, ond mae’n rhaid i chi wisgo fest swyddogol eich clwb.

Ar ôl i chi orffen rasio rydach chi’n cael tocyn gyda rhif eich safle (h.y. cyntaf = 1, ail = 2 a.y.b.) ac yn sgorio pwyntiau ar sail faint sy’n rhedeg a hynny’n cyfri at eich cyfanswm unigol chi, a chyfanswm y tîm ar gyfer y diwrnod a’r tymor. O be dwi’n ddeall, y 5 rhedwr cyntaf o bob tîm sy’n sgorio ac mae’r canlyniadau tîm yn cael ei sortio ar sail hynny.

Felly mae unigolion a thimau buddugol ym mhob ras unigol, a felly hefyd ar gyfer y gynghrair ar ddiwedd y tymor.

Dwi’n ymwybodol mod i’n weddol amwys gyda’r crynodeb yma gan mod i’n newydd i’r gamp. Tydi Clwb Rhedeg Aberystwyth chwaith ddim yn cystadlu yn y gynghrair, felly dwi wedi gorfod rasio fel ‘gwestai’ yn y rasus dwi wedi gwneud a chael gwneud hynny gan eu bod nhw’n rasus i ddewis tîm rhanbarthol neu’n Bencampwriaeth Gorllewin Cymru. Felly does gen i ddim profiad uniongyrchol o sut mae’r cynghreiriau’n gweithio.

Mwd Aberhonddu – roedd lot ohono, ond i gyd yn rhan o’r hwyl!

Mae’r pellteroedd yn amrywio rhywfaint, ond fel rheol yn ychydig dan 10k i ddynion, ac o gwmpas y 6k i ferched, ac oes, mae tipyn o ddadlau wedi bod ynglŷn â chydraddoldeb dros y blynyddoedd diwethaf!

Be sydd mor dda felly?

Mae ‘na redeg, mae ‘na rasio, ac mae ‘na rasio traws gwlad!

Heb os, mae rasio traws gwlad yn rasio pur.

Anghofiwch y watch a chael PBs, yr unig beth sy’n bwysig ydy mesur eich ymdrech a rasio’n erbyn y person sydd wrth eich hochr chi.

Mewn rasus ffordd, mae rhywun wedi arfer gweld grwpiau’n ffurfio o fewn y ras gyda bylchau amser rhwng rhain. Gyda thraws gwlad mae’n hynod gystadleuol o’r rhedwr cyntaf i’r olaf gydag eiliadau’n gwahanu pob rhedwr unigol fwy neu lai.

‘Didostur’ ydy’r ffordd fyswn i’n disgrifio’r rasio – allwch chi ddim fforddio arafu o gwbl neu bydd dau neu dri rhedwr wedi mynd heibio cyn i chi sylwi.

Dewi Griffiths sydd wedi ennill coron pencampwr Cymru 7 gwaith allan o’r 8 blynedd ddiwethaf (roedd wedi’i anafu yn 2018) a dwi wedi clywed Dewi’n sôn am ba mor bwysig ydy traws gwlad i’w hyfforddiant gaeaf. Mae’r rhedeg ar gae, ac yn aml mewn mwd trwm yn sicr o gryfhau’r coesau cyn y Gwanwyn.

Y peth arall ydy’r awyrgylch. Dwi’n hoff iawn o awyrgylch a chymdeithas y rhan fwyaf o rasus rhedeg, ond mae rhywbeth bach mwy arbennig ynglŷn â chystadlaethau traws gwlad. Mae pob clwb un gosod eu pabell i greu pentref athletwyr dros dro, a’r gwahanol grwpiau oedran yn cefnogi ei gilydd yn ystod y dydd.

Mwd, mwd a mwy o fwd

Er mod i’n awyddus i gystadlu ym Mhencampwriaeth Gorllewin Cymru, prif nod rhedeg ym Mhenbre eto wythnos diwethaf oedd paratoi ar gyfer yr Inter Regionals yn Aberhonddu ddydd Sadwrn diwethaf.

Mewn gwirionedd, hanner paratoad oedd o gan fod yr amgylchiadau’n wahanol iawn ar y ddau gwrs – mae Pembre yn gwrs sych, gydag ychydig o dwyni tywod i’w dringo – digon heriol, ond eithaf cyflym. Un gair sydd i ddisgrifio cwrs Aberhonddu – mudbath! Ond dyna ran o’r hwyl, a be well na rhedeg mewn mwd i gryfhau’r coesau!

Un o’r pethau da ynglŷn â chystadleuthau Rhyng Ranbarthol (Inter Regionals) ydy cael y cyfle i redeg gyda rhedwyr o glybiau eraill. Dwi wedi rasio’n erbyn Mark Hosman o Aberteifi, sy’n rhedeg i Bontypridd bellach, sawl gwaith ac roedd yn braf bod yn yr un tîm wythnos diwethaf

Mae ‘na rywbeth arbennig am ras rhyng ranbarthol a gweld timoedd y Gogledd, De, Dwyrain a Gorllewin yn mynd benben. Yn bersonol, er mod i heb redeg cystal a’r wythnos flaenorol, ges i ras soled ac yn ddigon ffodus i ddod adra gyda dwy fedal efydd – medal tîm y dynion dros 35 gyda Gorllewin Cymru a hefyd yr efydd unigol yn y categori hen ddynion (M35). Yn anffodus nes i fethu’r seremoni a chyfle i sefyll ar y podiwm gan mod i’n mwynhau cawod rhewllyd, ond angenrheidiol, ar y pryd!

A minnau wedi cael blas, mae’n rhywfaint o bechod gorfod cael egwyl o dras gwlad a throi nôl ar y lôn dros y cwpl o fisoedd nesaf, ond dwi’n gobeithio daw cwpl o gyfleodd i rasio ar gaeau mwdlyd yn y flwyddyn newydd, gyda Phencampwriaethau Cymru nôl ym Mhenbre ym mis Chwefror ar frig y rhestr.

Os nad ydach chi wedi rhoi tro ar rasio traws gwlad, neu heb wneud hynny ers dyddiau ysgol, yna gobeithio fod y darn yma wedi codi’r awydd ac mae dolenni isod i rai o’r cyfleoedd i wneud hynny.

Os ydach chi’n ymwybodol o fwy, yna plîs gadewch sylw isod.

Gwefan Cynghrair Gwent

Gwefan Cynghrair Gorllewin Morgannwg

Gwefan Cynghrair Gogledd Cymru

Pencampwriaeth Traws Gwlad Cymru

Canlyniadau llawn Pencampwriaethau Rhyng Ranbarthol Cymru – 16 Tachwedd.

Cyhoeddwyd gan Owain Schiavone

Boi bach o bob dim!

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

Create your website at WordPress.com
Cychwyn arni
%d bloggers like this: