Adolygiad: Feet in the Clouds – Richard Askwith

Dwi’n ddarllenwr brwd – ffuglen gan amlaf, ond dros y blynyddoedd diwethaf wedi cael blas ar nifer o lyfrau ffeithol am redeg. 

Nes i drafod rhai ohonyn nhw yn un o’r darnau blog cyntaf i mi gyhoeddi nôl ym mis Medi. Dwi newydd orffen cyfrol am redeg mynydd, ac ar ganol un arall am hanes bywyd rhedwr difyr iawn, a rŵan mod i wedi gorffen holl lyfrau cyfres Game of Thrones, mae gen i sawl llyfr arall am redeg ar y rhestr ar gyfer 2020. 

Y gyfrol dwi newydd orffen ydy Feet in the Clouds gan y newyddiadurwr, a rhedwr mynydd, Richard Askwith. Mi wnes i glywed am y llyfr mewn cyfweliad gyda’r awdur am ei gyfrol o 2016, ‘Today We Die a Little’ am fywyd y rhedwr chwedlonol Emil Zátopek (mae hon ar y rhestr gyda llaw), ac yna digwydd dod ar ei thraws wrth chwilio am lyfr arall. 

Rŵan, dwi ddim yn rhedwr mynydd o gwbl…ond diawl, mae darllen hon wedi codi awydd mawr yndda’i i wneud mwy! Yr unig brofiad o ras fynydd sydd gen i ydy rhedeg i Orllewin Cymru yn y ras ryng-ranbarthol yn y Longtown Llanthony Loop fis Ebrill llynedd, a theg dweud ei fod yn agoriad llygad! 

Brîd gwahanol

Y gwir amdani ydy fod rhedeg mynydd yn gamp hollol wahanol i redeg ffordd, a hyd yn oed rhedeg llwybrai (trail)…ac mae’r rhedwyr yn frîd gwahanol iawn hefyd! 

A dyma sy’n y gyfrol yma gan Askwith yn y bôn, darn o ymchwil cymdeithaseg i’r brîd arbennig yma o bobl sydd wrth eu boddau’n straffaglu i fyny elltydd serth a charregog, cyn plymio nôl i lawr ar gyflymder dychrynllyd sy’n ddigon i ddod a dŵr i’ch llygaid.

Map yn dangos pob copa o’r Bob Graham Round (CCA 2.0 – Wikipedia)

Mae’r gyfrol wedi’i gosod yn bennaf yn Ardal y Llynnoedd sef ardal fynyddig enwocaf Lloegr. Er bod yr awdur yn ymweld ag ambell ardal arall wrth adrodd ei stori, gan gynnwys Eryri wrth gwrs, Ardal y Llynnoedd ydy’r canolbwynt ac yn gefndir i’r cyfan mae her enwog y Bob Graham Round. 

Hyd yn oed os nad ydach chi’n rhedwr mynydd, mae’n debygol iawn eich bod wedi clywed am y Bod Graham o leiaf. Os nad, bwrwch olwg dros y dudalen Wikipedia, neu hyd yn oed gwell, gwyliwch y ffilm ddogfen am yr anhygoel Nicky Spinks yn cwblhau’r ‘Double Bob Graham Round’ (mae hona’n stori arall!) 

Scafell Pike – copa uchaf Lloegr sy’n un o fynyddoedd y BG (Llun: CCA 2.0 – Hedley Thorne)

Yn gryno, yr her ydy rhedeg cwrs tua 66 milltir, gan ddringo 42 copa a 8,200 medr o uchder yn y broses, mewn llai na 24 awr. Mae’r awdur, fel cannoedd o bobl eraill, wedi datblygu obsesiwn gyda chwblhau’r BG ac mae hanes ei ymdrechion i wneud hynny wedi’i blethu gyda hanes un tymor o rasio mynydd rhwng cloriau ‘Feet in The Clouds’.

Rhamant

Roedd yr her yn codi chwilfrydedd cyn darllen y gyfrol, yn bennaf diolch i hanes anturiaethau Nicky Spinks a Kilian Journet sydd bellach yn dal y record (12 awr 52 munud!) Ond wrth ddarllen am ymdrechion Askwith a dysgu mwy am y rhedwyr chwedlonol eraill sydd wedi cwblhau’r her, mae rhywun bron yn teimlo rheidrwydd i o leiaf ystyried ymdrech ar y BG rhyw ddydd. 

Yn sicr mae’r awdur yn llwyddo i ddal, a rhannu rhamant y sîn rhedeg mynydd yn y gyfrol gan sôn am ddegau o rasys byddai’r rhan fwyaf ohonom ni erioed wedi clywed amdanyn nhw, yn ogystal â thrafod ambell un o’r rhain mewn mwy o fanylder. 

Pwy all beidio cwympo mewn cariad wrth glywed enwau rasys fel y Langdale Horseshoe, y Noon Stone, y Mickleden Straddle a’r Woodheads’ Withins Skyline?

Rydan ni hefyd yn cael ein cyflwyno i nifer o gymeriadau mawr rhedeg mynydd ym Mhrydain. 

Mae rhedwyr enwocaf y gamp yn cael pennod yr un – Kenny Stuart, Billy Bland a’r anhygoel Helene Diamantides i gyd yn amlwg yn arwyr mawr i’r awdur. Ac wrth gwrs efallai’r enwocaf ohonyn nhw oll, Joss Naylor – ‘The Legend of Iron Joss’ yn deitl addas iawn i’r bennod. 

Dim ond i rai cannoedd mae rhain yn enwog, ond i’r bobl hynny maen nhw’n dduwiau ac mae Askwith yn plymio dan groen y cymeriadau unigryw…ac ychydig bach yn wallgof…yma. Mae pob un o’r cymeriadau yma’n wahanol, ond yr hyn sy’n gyffredin ynddyn nhw, ac yn eu clymu ynghyd ydy eu cariad at y mynyddoedd a’u penderfynoldeb i wthio eu cyrff i’r eithaf – ymhell y tu hwnt i’r hyn byddai’r rhan fwyaf ohonom yn fodlon gwneud. 

Camp fawr y gyfrol ydy llwyddo i blethu hanes traddodiad y gamp yn effeithiol gyda blwyddyn gyfoes (2004) o rasio, ynghyd ag antur a thaith bersonol. 

Mae’n gyfrol swmpus, ond ymhell o fod yn llethol ac mae’n rhyfeddol sut mae rhywun yn gallu dysgu cymaint am fyd cymharol newydd mewn cyn lleied o dudalennau (llawer llai o dudalennau na Game of Thrones!!). 

Wedi dweud hynny, mae’n gadael digon o le i fod eisiau darganfod mwy, ac awydd i fentro i’r mynyddoedd er mwyn gwneud hynny. 

Cyhoeddwyd gan Owain Schiavone

Boi bach o bob dim!

3 sylw ar “Adolygiad: Feet in the Clouds – Richard Askwith

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

Create your website at WordPress.com
Cychwyn arni
%d bloggers like this: