Be FKT?

Na, does dim yn anweddus am y blog yma (gobeithio) felly gwell dechrau trwy egluro beth ydy ‘FKT’…

FKT = ‘Fastest Known Time’

Os ydach chi’n dilyn y cyfryngau rhedeg, a’r rhai rhedeg mynydd, trêls ac yltra dros yr wythnos neu ddwy ddiwethaf, byddwch chi wedi dod ar dras y term a’r hashnod #FKT sawl gwaith mae’n siŵr.

Y rheswm syml am hynny ydy gan fod nifer o ‘Fastest Known Times’, neu recordiau rhedeg pellter i bob pwrpas, wedi eu gosod yn ddiweddar.

Beth yn union ydy Fastest Known Time felly?

Yn gryno, maen nhw fel arfer yn recordiau rhedeg pellter ‘arbennig’ penodol. Mewn theori, gallwch greu eich her eich hun, a gall fod o unrhyw bellter, ond mae bri arbennig i heriau pell iawn, ac ar gyrsiau diddorol y bydd pobl eraill yn awyddus i’w efelychu.

Hyd y gwn i, dydy FKT ddim hyn cyfri fel record byd ‘swyddogol’ ond yn y cylchoedd rhedeg gwirioneddol hardcôr, mae kudos arbennig iddyn nhw.

Mae’n werth bwrw golwg ar dudalen ganllawiau gwefan Fastest Known Time i gael gwell syniad o’r math o beth maen nhw’n hyrwyddo. Fe welwch fan hyn bod ganddyn nhw ‘Premier Routes’ maen nhw’n annog ar gyfer y flwyddyn, ac mae rhain dros y byd i gyd.

Mae gwefan Fastest Known Time hefyd yn cynnwys rhestr o ymdrechion sydd ar y gweill, ac mae modd i chi dracio’r athletwyr yma.

Pawb a’i nain

Diddorol iawn dwi’n clywed chi’n dweud, ond pam sôn am hyn rŵan? Wel, oherwydd mae’n ymddangos fod pob rhedwr yltra a’i nain wedi bod yn rhoi tro ar FKT ers i’r rheolau cloi mawr lacio rhywfaint.

Dros y bythefnos ddiwethaf yn unig rydan ni wedi gweld ambell FKT arwyddocaol iawn yn Lloegr a’r Alban…

3 Gorffennaf – gyda’r rheolau teithio 5 milltir yn llacio penderfynodd y rhedwr yltra James Stuart i roi tro ar FKT y John Muir Way ar draws Yr Alban, gan chwalu’r record ar gyfer y cwrs 134 milltir. Rhedodd o Helensburgh yn y Gorllewin, trwy Gaeredin, a gorffen yn Dunbar ar arfordir Dwyrain Yr Alban mewn 21:53:22 – ac roedd hynny 7 awr yn gyflymach na’r FKT blaenorol! Dyma fideo fideo byr o’r antur hir:

11 Gorffennaf – fe osododd y rhedwr mynydd Kim Collison FKT newydd ar gyfer y nifer o ‘Wainwrights’ roedd modd rhedeg mewn 24 awr (mwy am y Wainwrights yn y blog am ffilm Paul Tierney). Roedd y record flaenorol gan Mark Hartell yn sefyll ers 23 mlynedd – 77 copa mewn 23 awr a 47 munud. Llwyddodd Kim Collison i gwblhau 78 copa – 145km mewn pellter gyda 11,750 metr o ddringo! Wff.

12 Gorffennaf – llwyddodd Sabrina Verjee i gwblhau cylch o fynyddoedd y Wainwrights i gyd ar unwaith. Y ferch gyntaf i wneud hynny, a’r trydydd cyflyma erioed ar ôl y dynion Paul Tierney a Steve Birkinshaw. 214 copa yn ardal y llynnoedd, 318 milltir a 36,000m o ddringo mewn 6 diwrnod, 17 awr a 51 munud – rhyfeddol. Er hynny, ers cwblhau’r her mae Sabrina wedi datgan nad ydy hi eisiau i’r ymdrech gael ei gyfri fel FKT gan ei bod wedi derbyn ychydig o gymorth wrth ddod lawr ambell fynydd oherwydd anaf i’w phen-glin. Mae hyn yn dweud tipyn am yr athletwr.

16 Gorffennaf – record hirdymor arall yn cael ei dymchwel wrth i John Kelly osod amser gorau ar gyfer y Pennine Way. Cwrs 268 milltir yn rhedeg o Edale yn Swydd Derby i Kirk Yetholm ar y ffin rhwng Lloegr a’r Alban. Roedd Mike Hartley yn dal y record ers 1989 cyn i John osod amser o 2 ddiwrnod, 16 awr a 46 munud yr wythnos hon – 34 munud yn gynt na’r amser gorau blaenorol.

Ffocws gwahanol

Dim ond detholiad bach o’r FKTs diweddar mwyaf trawiadol sydd yma, dwi’n weddol siŵr fod sawl un arall dros y cwpl o wythnosau diwethaf dwi heb ddod ar eu traws. Ond pam felly?

Wel, does dim rasys arferol ar hyn o bryd wrth gwrs – y math o rasys fyddai efallai’n cipio’r penawdau newyddion fel arfer, felly mae cyfle i’r rhedwyr yltra, sy’n gamp mwy niché, ddisgleirio.

Gyda dim rasio ar y gorwel chwaith, mae heriau FKT yn rywbeth bach (neu ‘fawr’ yn fwy addas efallai) i droi ffocws atyn nhw. Mae rhedeg yltra yn gamp social distancing berffaith – rhywbeth y gallwch chi wneud yn unigol, neu gyda chriw bach o gefnogwyr, ac yn aml ar gyrsiau diarffordd lle byddwch chi’n dod ar draws ychydig iawn o bobl eraill.

Dwi wedi dweud sawl gwaith ar y blog nad ydw i’n rhedwr mynydd, nac yn rhedwr yltra chwaith – y cyflymder ydy apêl mwyaf rhedeg i mi. Ond dwi’n cyfaddef hefyd fy mod i wedi datblygu diddordeb sylweddol mewn heriau mawr dros y cwpl o flynyddoedd diwethaf – y rownds mawr, Bob Graham a Paddy Buckley yn arbennig, ond dwi hefyd yn chwilfrydig ynglŷn â heriau aml-ddiwrnod. Mae rhyw deimlad o antur a rhamant ynghlwm â nhw sy’n amhosib ei anwybyddu i rywun sy’n mwynhau’r awyr agored, a phrofi eu corff.  

Rhaid cyfaddef hefyd fod gen i ambell syniad am anturiaethau epig yng nghefn fy meddwl ers peth amser hefyd. Un peth dwi wedi trafod gyda sawl person ydy rhedeg llwybr arfordir Bae Ceredigion i gyd rywdro yn y dyfodol, ac yn sicr dwi’n gobeithio ychwanegu at y cymalau yng Ngheredigion dwi eisoes wedi gwneud dros yr haf. Mae gen i hefyd gwpl o syniadau eraill o rŵts epig gweddol leol fyswn i’n hoffi eu gwneud rywdro, a dwi wedi dechrau edrych o ddifrif ar rhain yn ddiweddar…a pham lai?

Ar hyn o bryd, does dim llawer o sôn am rasio yn y dyfodol agos. Gan ystyried hynny, o bosib mai eleni ydy’r cyfle i drio ambell her wahanol, a phwy a ŵyr, efallai osod ambell FKT o’r newydd i eraill drio eu curo.

Prif Lun: map Strava ymdrech FTK llwyddiannus Kim Collison

Cyhoeddwyd gan Owain Schiavone

Boi bach o bob dim!

2 sylw ar “Be FKT?

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

Create your website at WordPress.com
Cychwyn arni
%d bloggers like this: